هذا مظنون الخمريّة و كلّ مظنون الخمرية نجس فهذا نجس * آيا در قياس فوق بر ظنّ ، اطلاق حجيّت مىشود ؟ ج : خير ، زيراكه ظن در مثال فوق ، وسط واقع شده براى اثبات حكم مظنون البولية يا نفس بول كه متعلّق آن مىباشد و حال آنكه : حجّت عبارتست از آنكه وسط واقع شود براى اثبات احكام متعلّقش نه غير آن و بديهى است كه متعلّق ظنّ نفس بول است نه مظنون البولية . * مراد از عبارت ( و لا يقوم مقامه سائر الطّرق الشرعيّة ) در متن شيخ چه مىباشد ؟ ج : مراد عدم قيام امارات به‌جاى ظنّ موضوعى محض مىباشد . * چرا امارات قائم مقام ظن موضوعى محض واقع نمىشوند ؟ ج : چون‌كه ، اين قسم از ظن ، حصولش در ترتّب حكم و عدمش در زوال حكم دخالت دارد . * ظن و قطع هر دو طريق به‌سوى واقع‌اند پس تفاوت اساسى آن دو در چيست ؟ ج : طريقيت قطع بذاته مىباشد و طريقيت ظنّ مجعول به جعل شارع است . * ويژگى مجعوليت براى ظن در چيست ؟ ج : در اين است كه زمام امر در دست شارع بوده و برعهده اوست كه همه ظنون را از هر راهى كه حاصل مىشوند حجت قرار دهد يا اينكه ظنّ خاصّى را . * تفاوت‌هاى اساسى ميان ظن موضوعى و ظن طريقى چه مىباشد ؟ الف : ظن طريقى باشد يا موضوعى وسط واقع مىشود ، با اين تفاوت كه : به ظن موضوعى وصفى كلمهء حجّت اطلاق نمىشود . چون واسطه در ثبوت است و حال آنكه ظنّ موضوعى طريقى واسطه در اثبات واقع شده و حجت مىباشد . ب : در ظنّ طريقى امارات و اصول عمليّه قائم مقام ظنّ مىشوند و حال آنكه ظن موضوعى وصفى جانشين ندارد . نكته : از آنجا كه زمام امر ظن ( چه طريقى باشد چه موضوعى ) در دست شارع است بايد تابع دليل باشيم . * نظر نهايى شيخ در مورد ظن چيست ؟ ج : مىفرمايد در غالب مواردى كه ظن در لسان دليل اخذ مىشود طريقيت دارد .