« شهيد » باشد كه ناقل خبر است . « 1 » 2 - « ابو عبد اللّه ، محمد بن محمد بن النعمان » معروف به « مفيد » و « ابن المعلّم » متولد به سال 336 و متوفّى به سال 413 . وى متكلّم و فقيه و يكى از بزرگ‌ترين زعماى مذهب شيعهء اماميه محسوب مىشود و چنان‌كه در كتاب‌هاى مسطور و از رجال نجاشى و فهرست شيخ طوسى و كتاب‌هاى ديگر به دست مىآيد داراى نزديك به دويست تأليف مىباشد . او در دولت بويهى با اهل هر مذهب و عقيده‌يى با جلالت و عظمت مناظره مىكرد . « 2 » 3 - « محمد بن عمران الكاتب » معروف به « مرزبانى » متوفّى به سال 384 ، خود از « بغوى » و « ابن دريد » و « ابن انبارى » و « نفطويه » و ديگران روايت مىكرده و « صيمرى » و « تنوخى » و « جوهرى » و « شريف مرتضى » از او روايت كرده‌اند . « 3 » روايات مرتضى در امالى بيشتر از « مرزبانى » است . وى داراى كتب و روايات ادبى بسيار است كه از آن جمله بايد « موشح » و « معجم الشعراء » را نام برد . صاحب منتظم ، عيب او را سه چيز مىداند : ميل به تشيّع و به اعتزال و تخليط مسموع به اجازه . « 4 » 4 - « الحسين بن على بن الحسين » معروف به « وزير مغربى » 370 - 418 كه بنا بر نقل كتاب « ادب المرتضى » « 5 » صاحب رياض العلماء در صفحه 72 گويد : از كلام فهرست برمىآيد كه « مرتضى » از او روايت مىكرده . وى داراى كتاب‌هايى است كه از آن جمله بايد « خصائص علم القرآن » و « اختصار علم المنطق » و « اختصار غريب المصنف » و « اختيار شعر ابى تمام » و « اختيار شعر البحترى » و « اختيار شعر المتنبى و الطعن عليه » را نام برد . « 6 » او در ميافارقين درگذشت و به مشهد « امير المؤمنين على » - عليه السلام - منتقل و در آنجا دفن شد . « 7 » « مرتضى » رسالهء « الولاية من قبل الظالمين » خود را براى او تأليف كرده است .

--> ( 1 ) - ادب المرتضى ، ص 112 پاورقى . ( 2 ) - ادب المرتضى ص 113 ، نقل از تاريخ يافعى حوادث 413 ، و مقدّمهء تهذيب الاحكام ط نجف مطبعة النعمان به سال 1377 ه 1958 م به عنايت شيخ على آخوندى ، نوشتهء آقاى سيّد حسن موسوى خراسانى . ( 3 ) - « ادب المرتضى » ص 114 نقل از « رياض العلماء » خطى ص 471 نقل از « ابن اثير جزرى » در « جامع الاصول » ( 4 ) - « منتظم » ، حوادث 384 . ( 5 ) - ص 114 . ( 6 ) - « روضات الجنات » ، باب الحاء ، ص 240 . ( 7 ) - « كامل » ، حوادث 414 ، 417 .