بسيارى دارد . از جمله تصنيفات او كتابى است در اصول فقه كه يكى از شاگردانش به نام شيخ ابو الفتح كراجكى ( متوفّى به سال 449 ه ق ) از او روايت كرده و همهء آن را در كتاب كنز الفوائد خود درج كرده است . پس از مفيد ، دو تن از شاگردانش كه از بزرگ‌ترين دانشمندان شيعهء اماميه‌اند : علم الهدى ، على بن الحسين الموسوى ، معروف به سيّد مرتضى ( متوفّى به سال 436 ه ق ) و شيخ الطائفه ، محمد بن الحسن الطوسى ، معروف به شيخ طوسى ( متوفّى به سال 460 ه ق ) علم اصول را به غايت كمال عصر خويش رساندند . اين دو بزرگ را در علم اصول آثار متعدّدى است كه مهم‌ّتر و كامل‌تر از همه اين دو اثر است : 1 - « الذريعة الى اصول الشريعة » تأليف سيّد مرتضى . 2 - « عدة الاصول » تاليف شيخ الطائفه . اين دو كتاب همانند يكديگر تمام مسائل اصولى را مطرح ساخته و پس از نقل اقوال و ادلّهء هريك ، آن‌طور كه مذهب شيعه و مبانى علمى مصنّف اقتضا داشته تحقيق كرده است . » « 1 » . سيّد مرتضى در مقدّمهء ذريعه به اجتناب خود از اختلاط مسائل اصولى به مسائل كلامى تصريح كرده است . او مىگويد : « فقد وجدت بعض من أفرد فى اصول الفقه كتابا و ان كان قد أصاب فى كثير من معانيه و أوضاعه و مبانيه قد شرد من قانون أصول الفقه و أسلوبها و تعداها كثيرا و تخطاها فتكلم على حد العلم و الظن و كيف يولد النظر العلم ؟ و الفرق بين وجوب المسبب عن السبب و بين حصول الشىء عند غيره على مقتضى العادة و . . . الى غير ذلك من الكلام الذى هو محض صرف خالص للكلام فى أصول الدين دون اصول الفقه . فان كان دعا الى الكلام على هذه المواضع أن اصول الفقه لا تتم و لا تثبت الا بعد ثبوت هذه الاصول فهذه العلة تقتضى أن يتكلم على سائر أصول الدين من أولها الى

--> ( 1 ) - كتاب اوّل را اين جانب در دو مجلد جمعا در حدود 1000 صفحه در چاپخانهء دانشگاه تهران به چاپ رسانده‌ام . در مقدّمهء كتاب به‌طور مبسوط از كتاب ، معرفى به عمل آورده و برخى از آراء سيّد را نقل كرده‌ام . كتاب دوم يك‌بار در هند و بار ديگر در ايران به چاپ رسيده و اين جانب بيشتر آن را تلخيص كرده‌ام . در دفتر دوم از مجلهء « مقالات و بررسىها » ( نشريهء گروه تحقيقاتى دانشكدهء الهيات ) از اين كتاب نيز به‌طور تقريبا مبسوط معرفى به عمل آورده‌ام .