غلامعلى صفايى
417
ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى )
« حرف الألف » متن حرف الألف : ذكر لها تسعة أوجه . . . شرح براى الف نه وجه و قسم ذكر شده است كه بعضى از آنها مورد قبول مؤلف كتاب نمىباشد . أحدها : اولين قسم آن ، الف انكار است كه بعد از همزهء استفهام مجازى كه معناى انكار دارد و بعد از آن اسم مفتوحى مىباشد قرار مىگيرد بنابراين استعمال الف در اين موارد براى تأكيد انكار است و براى بيان خود انكار نمىباشد زيرا معناى انكار را همزه مىرساند و نوعا بعد از اين الف هاء سكت نيز آورده مىشود ، مثل « أعمراه » در رد و انكار كسى كه مىگويد : « لقيت عمرا » و شخص متكلم قصد انكار و رد او را دارد و مىخواهد بيان كند او عمرو را ملاقات نكرده است . لازم به ذكر است كه نصب « عمرو » از باب حكايت يا مفعول فعل محذوف « لقيت » است . و الثاني : دومين قسم الف از اقسام نهگانهء آن ، الف تذكر است و آن الفى است كه ملحق به اسم مفتوح يا منصوب مىشود هنگامى كه متكلم لفظ بعد از آن را فراموش كرده است و با كش دادن صوت خود ، قصد ياد آوردن آن لفظ را دارد ، به عنوان نمونه متكلم تا آخر اين جمله « رأيت الرجل » را به ياد دارد لكن كلمه بعد را به ياد نمىآورد لذا با الحاق الف به آخر كلمه و كشيدن صداى خود و معطلكردن ، قصد ياد آوردن آن كلمه را دارد و مىگويد : « رايت الرجلاه » . و قد مضى : مؤلف كتاب در رد احتساب اين دو قسم در رديف أقسام الف