غلامعلى صفايى

185

ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى )

« هنا مسائل » متن إحداها : أنّ « لو » خاصة بالفعل ، و قد يليها اسم مرفوع معمول لمحذوف يفسره ما بعده . . . شرح در انتهاى بحث « لو » چهار مسأله نحوى مطرح مىشود : إحداها : اولين از آن مسائل ، اين است كه « لو » در تمامى اقسام پنج‌گانه خود مختص دخول بر فعل است و لكن گاهى بر غير از فعل نيز داخل مىشود موجب توهم دخول « لو » بر جمله اسميه مىگردد در حالى كه اين گونه نيست و « لو » همواره بر جمله فعليه داخل مىشود مانند : 1 - « لو » بر اسم مرفوعى قرار گيرد كه در اين صورت احتمال دارد كسى اشتباه كرده و توهم كند جمله بعد ، جمله اسميه و آن اسم مرفوع ، مبتدا مىباشد ، در حالى كه آن اسم مرفوع ، فاعل فعل محذوفى است كه فعل بعد از آن اسم مرفوع آن را تفسير مىكند ، بنابراين « لو » بر جمله فعليه داخل شده است ، مانند قول متلمّس از شعراى جاهلى : « و لو غير أخوالي أرادوا نقيصتي * جعلت لهم فوق العرانين ميسما » « 1 » شاهد : در دخول « لو » بر اسم مرفوعى است كه فاعل فعل محذوف است كه فعل بعد از اسم مرفوع ، آن را تفسير مىكند ، و تقدير شعر اين گونه است : « و لو أراد غير أخوالى أرادوا » . تركيب شعر : « لو » شرطيه ماضويه « نقيصة » مفعول « أرادوا » و مضاف به ياء

--> ( 1 ) - شرح أبيات مغني اللبيب : 5 / 77 .