« لكنّ » متن « لكنّ » حرف ينصب الاسم و يرفع الخبر و في معناه ثلاثة أقوال : شرح « لكنّ » حرفى است از حروف مشبهة بالفعل ، كه عامل مىباشد ، و عمل آن نصب به اسم و رفع به خبر است و پيرامون معناى آن بين علما اختلاف است و در اين باره سه قول است : أحدها : كه قول مشهور است و آن اين است كه « لكنّ » تنها يك معنا دارد و آن استدراك است كه اين گونه تفسير و معنا شده است كه « لكنّ » نسبت مىدهد به اسم مابعد ، حكمى را كه مخالف حكم اسم ماقبل است به همين جهت بايد مقدم از آن ، جمله‌اى باشد كه يا نقيض با جمله مابعد است كه جمع و رفع بين آن دو درواقع ممكن نباشد ، مانند : « ما هذا ساكنا لكنّه متحرك » و يا متضاد با جمله مابعد است كه تنها جمع بين آن دو درواقع ممكن نباشد ، مانند : « ما هذا أبيض لكنّه أسود » برخى مىگويند : اگر نسبت بين ماقبل و مابعد « لكنّ » تخالف نيز باشد كه جمع بين آن دو ممكن است ، استعمال آن نيز جايز است ، مانند : « ما زيد قائما لكنّه شارب » ولى برخى از نحويون قايلند استعمال « لكنّ » در موارد تخالف بين ماقبل و مابعد « لكنّ » جايز نيست . الثاني : قول دوّم دربارهء معناى « لكنّ » اين است كه اين كلمه داراى دو معنا است : الف - استدراك ، ب - تأكيد ، به طورى كه گاهى در اين معنا و گاهى در آن معنا استعمال مىشود ، و اين قول جماعتى از علماست كه يكى از آنان ضياء الدين