نوع ، صنف و قسم مىباشند ، جنس تمامى آنها كلمه بوده ، و نوع آنها ، اسم يا فعل و يا حرف است ، و صنف آنها ، عنوان نحوى و دسته‌بندى خاصى است كه نحويين به آنها به حسب مقتضاى علم نحو مىدهند . و قسم ، عبارت است از اقسام مختلف يك صنف . در عبارت فوق ، تمامى اين نكات طرح شده است : با كلمهء « حرفا » نوع و جنس بيان گرديد ، چون هرنوعى بيانگر جنس خود نيز مىباشد مثل « انسان » كه مبيّن جنس خود نيز كه حيوان است مىباشد . و با كلمه « ينادى به » صنف آن‌كه حرف نداء است از بين اصناف مختلف نحوى حرف مشخص شده و با « القريب » ، قسم آن از بين اقسام حروف ندا معين گرديده است ، زيرا حروف ندا بر سه قسم هستند : قريب ، متوسط و بعيد . نقل ابن خبّاز : شايان ذكر است كه شمس الدين احمد بن حسين ابن خباز از نحويين قرن هفتم از استاد خود نقل مىكند كه او قائل است كه همزه حرف نداى متوسط است و حرف ندايى كه براى قريب است « يا » مىباشد . لكن اين نظريه ، مخالف با اجماع نحويون بصره و كوفه است كه مىگويند : همزه حرف نداى قريب و « يا » حرف ندايى است كه براى نداى بعيد حقيقتا يا حكما استعمال مىشود . نكته : در علم نحو ، مراد از اجماع ، اتفاق نحويون بصره و كوفه است ، هرچند نحويون مكاتب ديگر نحو با آن مخالف باشند . متن الثاني : أن تكون للاستفهام ، و حقيقته طلب الفهم ، كقوله تعالى : فَلَمَّا جاءَ السَّحَرَةُ قالُوا لِفِرْعَوْنَ أَ إِنَّ لَنا لَأَجْراً إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغالِبِينَ « الشعراء / 41 » شرح دوّمين صنف همزه ، اين است كه ادات استفهام باشد ، و استفهام چهار ركن دارد : 1 - مستفهم : سؤال‌كننده . 2 - مستفهم : شخصى كه سؤال از او شده .