مثال اقتباس از حديث در نثر ، سخن حريرى است : « 1 » شاهت الوجوه و قبح اللكع و من يرجوه . « 2 » زشت باد چهره‌ها و دور باد شخص پست و كسى كه به او اميد دارد . « شاهت الوجوه » اقتباس از حديث پيامبر اكرم - صلّى اللّه عليه و آله - است . « 3 » و باز مانند سخن حريرى : و كتمان الفقر زهادة و انتظار الفرج بالصبر عبادة . پنهان ساختن فقر زهد است ، و انتظار گشايش با شكيبايى پيشه‌كردن عبادت است . جملهء آخر اقتباس از حديث نبوى است . « 4 » و مثاله من الحديث فى الشعر قول الشاعر : و مثال اقتباس از حديث در شعر ، سخن شاعر است : « 5 » قال لى إنّ رقيبى * سىء الخلق فداره قلت دعنى وجهك الج * نّة حفّت بالمكاره به من گفت : رقيبم بداخلاق است با او مدارا كن . گفتم : مرا واگذار ، چهرهء تو بهشت است با ناگواريها پيچيده شده است . در بيت آخر اقتباس از حديث نبوى هست . « 6 » و مانند سخن شاعر ديگر : فلو كانت الأخلاق تحوى وراثة * و لو كانت الآراء لا تتشعّب لأصبح كلّ النّاس قد ضمّهم هوى * كما أنّ كلّ الناس قد ضمّهم أب و لكنّها الأقدار كلّ ميسّر * لما هو مخلوق له و مقرّب اگر اخلاق از راه وراثت به دست مىآمد و اگر نظريه‌ها گوناگون نمىگشت ، يك گرايش همهء مردم را در بر مىگرفت همان‌گونه كه يك پدر [ آدم ] همهء آنان را دربر گرفته است . ليكن آن اخلاق ، تقديرات است ؛ هركس براى آنچه به جهت آن خلق گرديده ، آسان و نزديك شده است .

--> ( 1 ) - مقامات حريرى ، ص 319 ( 2 ) - پيامبر اكرم - صلّى اللّه عليه و آله - در روز حنين مشتى سنگريزه برداشتند و بر روى دشمنان پاشيدند و فرمودند : « شاهت الوجوه » سنگريزه‌ها به چشم‌هايشان نشست و عامل شكست آنان شد . ( 3 ) - بحار الانوار ، ج 12 ، ص 166 ، روايت 17 ؛ و ج 18 ، ص 60 و 72 ( 4 ) - غرر ، ج 1 ، ص 329 ، حديث 1257 ( 5 ) - اين شعر از صاحب بن عبّاد است . ( 6 ) - در حديث آمده است : « حفّت الجنّة بالمكاره » نهج البلاغه ، 176