و اگر دو كلمهء متجانس اختلاف در نوع حروف داشتند ، بايد اين اختلاف در بيشتر از يك حرف نباشد . « 1 » مانند سخن خداى برين : « ذلِكُمْ بِما كُنْتُمْ تَفْرَحُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ بِما كُنْتُمْ تَمْرَحُونَ » « 2 » اين [ عقوبت ] به سبب آن است كه در زمين به صورت ناروا شادى و سرمستى مىكرديد و بدان سبب است كه [ سخت به خود ] مىنازيديد . در اين آيهء شريفه « تفرحون » و « تمرحون » تنها در يك حرف باهم تفاوت دارند و در فارسى مانند : ياد باد آن‌كه نهانت نظرى با ما بود * رقم مهر تو بر چهرهء ما پيدا بود و مانند سخن شاعر : فان حلّوا فليس لهم مقرّ * و إن رحلوا فليس لهم مفرّ اگر بمانند براى آنان جاى استقرارى نيست ، و اگر كوچ كنند گريزگاهى ندارند . در اين شعر « مقرّ » و « مفرّ » در يك حرف تفاوت دارند . و در فارسى مانند : جهان پير است و بىبنياد ازين فرهادكش فرياد * كه كرد افسون نيرنگش ملول از جان شيرينم و مانند سخن پيامبر اكرم - صلىّ اللّه عليه و آله - الخيل معقود فى نواصيها الخير إلى يوم القيامة . « 3 » خير تا روز رستاخيز به پيشانىهاى اسبان ( سواران ) بسته شده است . در اين روايت « خيل » و « خير » در يك حرف باهم تفاوت دارند . و در فارسى مانند : به بارگاه تو چون باد را نباشد بار * كى اتّفاق مجال سلام ما افتد و من اختلاف أعدادها قولك : هذا بناء ناء . و آنجا كه اختلاف در شمارهء حروف باشد ، سخن توست : « هذا بناء ناء » اين ساختمان

--> ( 1 ) - توجّه داشته باشيد عبارت جواهر ، غلط بود ما درست كرديم . ( 2 ) - غافر ، 75 ( 3 ) - بحار الانوار ، ج 19 ، ص 186 ، روايت 42 ؛ و ج 64 ، ص 159 ، روايت 1 و الصناعتين ، ص 341 ، مثل السائر ، ج 1 ، ص 254 و الطراز ، ج 2 ، ص 367 .