دلالت مىكند . [ در اين مثال « انطق » صفت و استعارهء تصريحيهء تبعيّه است ] . و نحو قوله تعالى : « مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا » و نحو : « جئت بمقتالك اى بالالة التى اضربك بها ضربا شديدا » و مانند اين سخن خداى برين : « مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا » « 1 » چه كسى ما را از خفتنگاهمان برمىانگيزد ؟ در اين آيهء شريفه « مرقد » اسم مكان و استعارهء تصريحيهء تبعيه است . « مرقد » براى « قبر » استعاره آورده شده است . و مانند « جئت بمقتالك » با ابزار كشتن آمده‌اى . يعنى با ابزارى كه تو را با آن به شدّت مىزنم ( در اين مثال « مقتال » اسم آلت و استعارهء تصريحيهء تبعيه است ) . « 2 » التنبيه العاشر : مدار قرينة التبعية فى الفعل و المشتق على ما يأتى : 1 - على الفاعل - نحو : « انّا لمّا طغى الماء » و نطقت الحال بكذا . 2 - او على نائبه - نحو : « ضربت عليهم الذّلة و المسكنة » يادآورى دهم : محور قرينهء تبعيه در فعل و مشتق بر چيزهايى است كه مىآيد : 1 - بر فاعل - مانند : « إِنَّا لَمَّا طَغَى الْماءُ » « 3 » ما آنگاه كه آب طغيان كرد . [ در اين مثال « طغى » استعارهء تبعيه و « الماء » فاعل و قرينه است . ] « 4 » و مانند : « نطقت الحال بكذا » حال چنين گفت . [ در اين مثال « نطقت » استعارهء تبعيه و « حال » فاعل و قرينه است ] . 2 - يا بر نائب فاعل است - مثال : « ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَ الْمَسْكَنَةُ » « 5 » خوارى و نادارى بر آنان زده شد . [ در اين آيهء شريفه « ضربت » استعارهء تبعيه و « الذلة » نائب فاعل و قرينه است ] . « 6 » 3 - او على المفعول به نحو : جمع الحق لنا فى امام * قتل البخل و احيا السّماحا « 7 »

--> ( 1 ) - يس ، 52 ( 2 ) - زدن به قتل تشبيه شده است در اين‌كه در زدن و كشتن آزار شديد هست ، سپس « قتل » براى زدن شديد به شيوهء استعارهء تصريحيهء اصليه استعاره آورده شده است . سپس از آن قتل « مقتال » به معنى آلت ضرب به شيوه استعارهء تبعيّه مشتق شده است . ( 3 ) - الحاقّه ، 11 ( 4 ) - براى اين‌كه طغيان و نطق شأن انسان است . ( 5 ) - بقره ، 61 ( 6 ) - براى اين‌كه زدن از شأن خيمه‌هاست نه از شأن ذلّت كه يك امر معنوى است . ( 7 ) - اين شعر از ابن معتزّ است .