جلد سوم [ مقدمه شارح ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ بَعْدَ الْحَمْدِ وَ الصَّلاةِ : اينك به يارى خداى بزرگ ، جَلَّ شَأْنُهُ و بمدد عنايتى كه از جان پاك حضرت سيّد عالم ( ص ) و ارواح گزينان و خاصان حق مىرسد ، جزو سوم از شرح دفتر اوّل مثنوى شريف را بخوانندگان عزيز و عاشقان گفتار مولانا قَدَّسَنَا اللَّهُ بِسِرِّه الْعَظيمِ تقديم مىكنيم . درين جزو دو قصّه از قصص و هزار و صد بيت را از دفتر نخستين مثنوى نقد و تحليل كرده و بشرح و تفصيل باز گشوده‌ايم و چهار صد و هفتاد لغت و اصطلاح عرفانى و فلسفى و كلامى و طبّى و رياضى را باز شناسانده و در حدّ امكان ، عقايد و آراء اهل فن را در آن باره شرح داده و دويست و نه مطلب كلّى گوناگون را به تفصيلى در خور و تفسيرى مناسب بيان كرده‌ايم . روش ما در تفسير آيات قرآن كريم و نقل احاديث همانست كه در آغاز جزو دوم از اين شرح نوشته‌ايم و به نظر خوانندگان گران مايه رسيده است . در اين جزو از شرح مثنوى شريف ، علاوه بر مآخذى كه در مقدّمهء جزو اوّل بر شمرده‌ام از كتابى بنام « كشف اسرار معنوى در شرح ابيات مثنوى » نيز استفاده كرده‌ام . اين كتاب را عبد الحميد بن معين الدّين محمّد بن محمّد هاشم الحسينى القتّالى الرّفاعى التبريزى تأليف كرده است كه تا كنون شرح حال او را بدست نياورده‌ام ولى بىگمان او در قرن يازدهم هجرى مىزيسته است زيرا در بعضى از مواضع اشعار بهاء الدّين محمّد عاملى معروف به شيخ بهايى را ( متوفّى 1030 )