الشيخ عباس القمي

238

يازده رساله ( فارسى )

محل ذكر آنها اين‌جا نيست . بلى لازم است كه جزئى اشارتى شود به حال موسى . علّامهء مجلسى رحمه الله در تحفه فرموده : كه در قم قبور بسيار هست كه منسوب است به اولاد ائمّهء طاهرين عليهم السلام و بعضى از آنها انتسابش به آنها معلوم نيست و بعضى احوال ايشان معلوم نيست ، مثل موسى مبرقع ، فرزند امام محمّد تقى عليه السلام ، كه از بعضى احاديث ، مذمّت او ظاهر مىشود « 1 » و ظاهر مراد جنابش از بعضى احاديث ، حديثى است كه شيخ مفيد - طاب ثراه - در كتاب ارشاد در باب نصوص و معجزات ابى الحسن هادى عليه السلام آن را از حسين بن حسن از يعقوب بن ياسر نقل مىكند ، كه في الجمله دلالت دارد بر آن كه موسى در زمان عنفوان و غرور جوانى ، شرب نبيذ مىكرد . « 2 » و لكن آن خبر ضعيف است به جهات چند : اولًا جهالت در راوى آن خبر ، بلكه يعقوب - كه راوى متن خبر است - ظاهراً از بستگان متوكّل است و خبر را اگر چه شيخ مفيد - طاب ثراه - ذكر فرموده - كه مقدّم بر علما و شيخ محدّثين و متكلّمين و فقها است ( بلكه غير آن جناب از ديگران ) « 3 » امّا در باب فضايل و مناقب و معجزات و امثال آن ، در نقل اخبار مسامحه و مساهله داشتند ، بلكه اگر راوى از اعدا و مخالفين باشد در ذكر آن بيشتر اعتنا داشتند و ثانياً آن‌كه گويندهء كلماتى كه در عيب موسى است ، مثل : موسى قصافٌ غرافٌ ياكلُ و يشرب الخ . همه از فسّاق و اتباع متوكّل بودند كه به شهادت تمام ايشان در شرع مطهّر ، ثابت نشود نه جرحى و نه تعديلى ، و ثالثاً

--> ( 1 ) ( . ) تحفة الزائر ( ( ط مؤسسهء امام مهدى عليه السلام ) ، ص 666 و 667 . ) ( 2 ) ( . ) الإرشاد ( ، ج 2 ، ص 307 . ) ( 3 ) ( . جملهء داخل پرانتز به ظاهر داراى اشكال است . هر دو چاپ ) تحيّة الزائر ( به همين صورت است و حتى محدث‌قمى در ) هدية الزائرين ( ، اين بحث را آورده و عين اين جملات را ذكر فرموده است . شايد به اين گونه بتوان اصلاح كرد : ( بلكه غير آنها از ديگران ) كه منظور از ايشان محدثين و متكلمين و فقها باشد . يعنى شيخ مفيد بر همهء دانشمندان اسلامى مقدم است . )