ليناس گفت : هيچ‌چيز به من نرسد كه از من طرفى به صلاح آرد كه نه طرف ديگر را تباه كند و چگونه او را خوب توانم خواند چون بىتباه‌كارى نيافتمش ؟ چون انسان مركّب از دو گوهر متضاد است ؛ يكى ملكوتى و عقلى و ديگرى حيوانى و ناسوتى ، البته هر كارى كه از انسان صادر مىشود ، چون داراى يك گوهر و طبيعت است ، به طرفى نفع رساند و مناسب باشد با او و به طرف ديگر زيان كند و منافر باشد با او و چون چنين باشد ، خوب و بد آن معلوم نگردد . ارسطو گفت : چون به صلاح‌آرندهء آن طرف از تو به صلاح آرد كه تو به دوست داشتن او ، اولىتر باشى كه به دشمن داشتن ، از آن خشم مگير ، كه گوشه‌اى را تباه كند كه تو به دشمن داشتن آن سزاوارتر باشى كه به دوست داشتنش . حاصل آنكه اگر آن كار نافع باشد و به صلاح آورد ، گوهر عقلى ملكوتى را كه تو به دوست داشتن آن سزاوارى بيم نكن و بدت نيايد از اين‌كه به گوهر حيوانى زيانى كند كه او مستحقّ زيان و تباهى است . ليناس گفت : آن چيست كه بايد او را دشمن دارم ، و آن چيست كه بايد من او را دوست دارم ؟ ارسطو گفت : تو سزاوارى بدان كه خرد را دوست دارى ، و بىخردى را دشمن دارى ، و اوّل مخلوقى كه از خداوند صادره شده و بهترين مخلوقات است همان خرد است « 1 » كه از او كريم‌تر خلقى نيست و او است حجّت خدا « 2 » و ثواب و عقاب آخرتى بسته به او و دايرمدار او است و به او مردم هدايت مىشوند به راه راست « 3 » و البته او را بايد دوست

--> ( 1 ) - كافى ، ج 1 ، كتاب العقل و الجهل ، حديث 1 « . . . و عزتى و جلالى ما خلقت خلقا هو احب الى منك . . . » خطاب به عقل فرمود : به عزّت و جلالم سوگند كه خلقى از تو محبوبتر نيافريدم . ( 2 ) - تحف العقول از سخنان امام كاظم عليه السّلام است : « يا هشام ان لله على الناس حجتين حجة ظاهرة و حجة باطنة فاما الظاهرة فالرسل و الأنبياء و الأئمة و اما الباطنة فالعقول » اى هشام خدا را دو حجّت است ، يكى ظاهرى و ديگر باطنى ، ظاهرى انبياء و ائمّه است و باطنى عقلها است . ( 3 ) - كافى ، ج 1 ، كتاب العقل و الجهل ، حديث 1 از امام باقر عليه السّلام است كه در آخر حديث مىفرمايد : « . . . و اياك اعاقب و اياك اثيب » به حساب تو كيفر مىكنم و پاداش مىدهم و حديث 8 و 9 كه در پايان حديث ثواب و عقاب را منحصرا به اندازهء عقل فرموده و با آن مىسنجد و حديث 26 نيز به صراحت اين مطلب را بازگو كرده است .