علم نبخشد . پس محبّت و برگزيدن دنيا ، با شعاع علم چگونه جمع شود ؟ و اگر حبّ دنيا در عالمى ظاهر شود ، دليل است بر جهل او ، اگرچه موشكافى كند در رسوم علوم . و هرگاه حبّ آخرت و بغض دنيا و خشيت از حقّ تعالى از كسى ظاهر شود ، دليل است بر آنكه از جملهء علماء حقّه است ؛ اگرچه از رسوم علوم بىخبر باشد . و قال « الشّيخ بهاء الدّين العاملىّ » « 33 » عليه الرّحمة : « علم ، زيب از فقر يابد اى پسر ! * نه ز باغ و راغ و اسب و گاو و خر مولوى « 34 » را ، هست دايم ، اين گمان * كان بيابد زيب ، ز اسبابِ جهان

--> ( 33 ) - شيخ بهاء الدّين محمّد بن حسين جبل عاملى » معروف به « شيخ بهائى » ، دانشمند بنام در دوران سلطنت « شاه عبّاس اوّل » است كه به سال 953 هجرى در شهر « بعلبك » ( از شهرهاى لبنان ) متولّد ، و به سال 1031 در شهر « اصفهان » وفات يافت . پدرش « عزّ الدّين حسين » در سال 966 هجرى به « ايران » مهاجرت نمود ، و بهاء الدين در « ايران » نشأت يافت . تأليفاتى به عربى و فارسى پرداخته كه مجموع آن به 88 عدد بالغ مىشود ، و از آن جمله است دو مثنوى « نان و حلوا » و شير و شكر » ، و كتاب « جامع عبّاسى » در فقه به فارسى ، و « خلاصة الحساب » در رياضيّات ، و « تشريح الافلاك » در هيئت ، و كتاب « اربعين » در حديث ، و « كشكول » كه مجموعه‌اى است در نوادر حكايات و علوم و اخبار و امثله و اشعار عربى و فارسى . آن جناب به فارسى و عربى شعر مىسروده است . پس از وفات ، جنازهء او را به « مشهد مقدّس » حمل ، و در جوار روضهء مقدّس رضوى عليه السّلام دفن نمودند . « لغتنامهء دهخدا » ( با مختصر تغيير ) : حرف ب : بهاء الدّين : 396 تفصيل احوال اين دانشمند كه در جامعيّت كم‌نظير ، و در بسيارى از علوم همچون هيئت و رياضى ، استاد بلا معارض بوده است ، در كتاب « روضات الجنّات » ( 7 : 56 - 84 ) آمده است ؛ امّا آنچه از ديدهء تيزبين تذكره‌نويسان - غالبا - پنهان مانده است ، شأن و شخصيّت والاى او در طريقت و عرفان است ؛ با آنكه در دو اثر مشهور او يكى « كشكول » و ديگرى « مثنويات » ، بيشتر سخن او در تزكيه و تهذيب و ترك و تجريد است ، با اين حال ، روش خاصّ او در پوششى از شئون ظاهر علمى و مقامات دنيوى ، مستور مانده است . چنان‌كه در مآخذ و مدارك « سلسلة الذّهب » آمده است ، آن جناب از تربيت‌يافتگان جناب « شيخ مؤمن مشهدى » - مدفون در « گنبد سبز » در شهر « مشهد مقدّس » - است . جناب « شيخ محمّد مؤمن » از حضرت « شيخ محمّد عارف كارندهى » مشهور به « پير پاره‌دوز » ، بيست و هفتمين پايه‌دار « سلسلهء مباركهء ذهبيّهء رضويّه ع - مدفون در شمال شرقى فلكهء رضوى ع - تربيت يافته است . ( 34 ) - اين كلمه در اينجا ، به معنى عالم يا عالم بزرگ ( دينى ) به كار رفته است .