حاصل مىشود ، باعث مىشود حسن عبادت حقّ تعالى را . امّا مغرور جاهل ، [ كه ] از معرفت حقّ تعالى عارى است و تذكّر به نعماء سالفهء او ندارد ، متمادى « 13 » است در معصيت خداوند ، و مع ذلك تمنّا دارد مغفرت او را . پس جهل از معرفت الهيّه ، موجب سوءظنّ و تمادى در معصيت است ؛ چنان‌كه معرفت الهيّه ، باعث حسن ظنّ و كمال عبوديّت و حسن طاعت است ؛ و غرورش ، باعث طلب مغفرت و آمرزش از حقّ تعالى است بدون استحقاق . و حضرت امام ص سببى ديگر از براى حسن ظنّ به خلق بيان مىفرمايد ؛ و آن ، اين است كه اطاعت حقّ تعالى و اميد ثواب و خوف از عقاب او ، موجب است حسن ظنّ به خلايق را ؛ زيرا كه سوءظنّ به خلايق ، در افعال و احوال و عقايد ايشان ، موجب عقاب است ؛ چه ، مورث تهمت و انكار است ؛ و تهمت بر اهل ايمان و انكار ايشان ، باعث عقاب است . پس مؤمن مطيع حقّ تعالى كه راجى ثواب و خائف از عقاب است ، داخل نمىشود در سوءظنّ ، و حسن ظنّ مىورزد با خلايق ، به اميد ثواب و احتراز از عقاب او . و آن حضرت ، اشاره مىفرمايد به ثمرى ديگر از براى حسن ظنّ به خالق يكتا - جلّ و علا - به روايتى از قول رسول خدا ص و حكايتى از حقّ تعالى كه فرمود : « يا محمّد ص ! من در نزد حسن ظنّ بندهء مؤمن خود مىباشم » ؛ يعنى چنان كه گمان نيك دربارهء من دارد ، من نيز نيكى مىكنم به او ، و من اجلّ از آنم كه كسى گمان خوب كند به من و من به او بدى كنم . پس ثمره و نتيجهء حسن ظنّ به خداوند ، حسن عطاى او در دنيا و حسن ثواب او در آخرت است . و به روايتى كه لفظ « حسن » در حديث نيست كه : « انا عند ظنّ عبدى المؤمن » « 14 » حديث ،

--> ( 13 ) - پيوسته ( 14 ) - من با گمان بندهء مؤمن خود همراهم ( يعنى آنچه را از من اميد دارد ، همان گونه با او رفتار خواهم كرد ) : -