ابو القاسم راز شيرازى
609
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
خود اولى است از انكار غير خود » ؛ زيرا كه بر خصايل ذميمهء نفس خود متيقّن است و در سوء اخلاق و احوال نفس غير خود تشكيك دارد ؛ پس سزاوار آن است كه ملامت و انكار بر سوءظنّ خود نمايد نه بر خصلت مستنكرهء برادر ايمانى خود . بعد ، حضرت امام ص اشاره مىفرمايد به اسباب قسم اوّل از حسن ظنّ كه متعلّق به حقّ تعالى است در ضمن حكايت وحى الهى به حضرت « داود » ع كه : « يا « داود » ! متذكّر ساز بندگان مرا به نعماء و آلاء سابقهء من كه از بدايت ايجاد به ايشان عطا كردهام - بدون خواهش و سابقهء عمل و طاعتى از ايشان - ، و يك يك نعمتهاى مرا - از وجود و لوازم وجود و ما يحتاج حيات و بقاى در اين عالم - بر ايشان بشمار ، تا آنكه عارف شوند بر عنايتهاى بىعلّت من نسبت به ايشان ، و تصوّر نمايند كه چون نديدهاند از من بهجز عطا و نيكى در مدّت عمر گذشتهء خود ، حسن ظنّ به هم رسانند ، تا در ما بقى عمر خود ، كه عمل نخواهم فرمود مگر مثل آنچه عمل كردهام در سالف زمان به ايشان » . پس معلوم شد كه سبب حسن ظنّ ، تذكّر و معرفت نعماى سالفهء حقّ تعالى است . و بعد ، حضرت امام ص اشاره مىفرمايد به ثمرهء ديگر از حسن ظنّ ، و آن ، حسن عبادت است ؛ زيرا كه حسن ظنّ به حقّ تعالى در عطاى نعماء دنيويّه و اخرويّه دارد ، كوشش مىنمايد در حسن عبادت به ازاى نعمت و جنّت او ؛ و اگر حسن ظنّ دارد به عنايت بىعلّت حقّ تعالى و معرفت دارد اهليّت او ، جلّ و علا ، را از براى عبادت ، جانفشانى مىكند در عبادات ، « خالصا ، طلبا لوجه اللّه و طمعا فى مرضاته » « 12 » . پس در هر حال ، حسن ظنّ به حقّ تعالى كه از معرفت او
--> ( 12 ) - خالص از براى جستن خشنودى خدا و اميد بستن به رضاى او