است ؛ لهذا گمان خيانت به وى ندارد . و باعث سيم بر حسن ظنّ مؤمن به مؤمن : صيانت و حفظ است ؛ زيرا چنان‌كه صيانت بدن و نفس از معاصى الهى و حفظ قلب از خطرات و وساوس در حقّ خالق و خلايق ، لازم ايمان اوست و همّت بر حفظ ظاهر و باطن خود از آنچه مرضىّ حضرت خالق و خلايق نيست ، مىگمارد ، همچنين گمان دارد كه برادر مؤمن او نيز چنين است ، و او را قياس به نفس خود مىنمايد . پس به اين دو جهت ، حسن ظنّ دارد به برادر ايمانى خود . و باعث چهارم : صدق است ؛ چه ، از لوازم ايمان ، صدق داشتن با خالق در دين و عبوديّت ، و راست‌كردارى با خلايق در معاشرت است ؛ و چنان‌كه خود را به صفت صدق - نسبت به خالق و خلايق - آراسته مىبيند ، نيز همين گمان نيك را دربارهء برادر مؤمن خود دارد . پس شراكت مؤمن با مؤمن در ايمان و اخلاق لازمهء ايمان ، مقتضى حسن ظنّ و نظر كردن به عين طهارت و فضل است به برادر ايمانى خود ؛ و اگرچه در درجات ايمان ايشان قوّت و ضعف باشد ، ليكن به سبب هضم نفس خود ، مؤمن بايد درجهء ايمان برادر ايمانى خود را از خود ، اقوى داند و حسن ظنّ به او به هم رساند . و چنان‌كه اسباب و بواعث حسن ظنّ ، از اين بيان ظاهر آمد ، نيز علامت و دليل آنكه پاكى نظر است ظاهر گرديد ؛ و به قرينهء اسباب حسن ظنّ ، نيز اسباب سوءظنّ ظاهر آمد ؛ زيرا كه ضدّ حيا وقاحت ، و ضدّ امانت خيانت ، و ضدّ صيانت اذاعه « 6 » ، و ضدّ صدق كذب است ؛ و اين صفات اضداد ، اخلاق ذميمه‌اى است كه از ضعف ايمان حاصل مىشود و مورث مىگردد سوءظنّ به اخوان مؤمنين را ؛ زيرا كه آنچه در خود موجود مىبيند همان را در نفوس

--> ( 6 ) - منتشر كردن