عزّ و جلّ مگر به طريق معرفت ما ، و مائيم اعرافى كه واقف مىفرمايد خداى عزّ و جلّ ، ما را روز قيامت بر صراط ؛ پس داخل نمىشود در جنّت مگر كسى كه بشناسد ما را و بشناسيم ما او را ، و داخل نمىشود آتش را مگر كسى كه نشناسد ما را و نشناسيم ما او را ؛ و اين به جهت آن است كه خداى عزّ و جلّ اگر بخواهد ، مىشناساند مردم را نفس خود ، تا آنكه بشناسند حدّ او را و بيايند به سوى او از باب او ، و ليكن گردانيده است ما را ابواب و صراط و سبيل خود ، آن‌چنان بابى كه بايد از آن به سوى خداوند رفت » . و از جناب « سلمان » مروىّ است كه گفت : از حضرت رسول ص شنيدم كه فرمود از براى حضرت امير المؤمنين ص زياده از ده دفعه : « يا علىّ ! انّك و الاوصياء من بعدك اعراف بين الجنّة و النّار ؛ لا يدخل الجنّة الّا من عرفكم و عرفتموه و لا يدخل النّار الّا من انكركم و انكرتموه » « 49 » . و نيز از آن حضرت مروىّ است كه : « رجال ، ائمّه از آل محمّدند و اعراف ، صراط ميانهء جنّت و نار است ؛ و كسى كه شفاعت نمايد او را - از مؤمنين گناهكار - يكى از ما ، نجات مىيابد و كسى كه شفاعت ننمايند او را ، فرومىرود در جحيم » . و نيز از آن حضرت وارد است كه : « مائيم اين رجال كه مىشناسيم داخل‌شوندگان جنّت را و داخل‌شوندگان نار را ، چنان‌كه مىشناسيد شما در قبايل خود صالح و طالح « 50 » را » . و نيز وارد است كه : « شناسندگان عباد ، آن كسانند كه حقّ تعالى شناسانيده است بندگان خود را به ايشان ، در وقتى كه اخذ ميثاق كرده است بر عباد به طاعت خود و ايشان ؛ پس وصف فرموده در كتاب خود ،

--> ( 49 ) - يا على ! تو و اوصياء بعد از تو ، شناسندگان خلقيد ميان بهشت و دوزخ ؛ هيچ‌كس به بهشت نرود مگر آن‌كس كه شما را ( امام واجب‌الاطاعه ) بشناسد و شما نيز او را ( به مودّت اهل بيت ) بشناسيد ، و هيچ‌كس به جهنّم نرود مگر آن‌كس كه منكر ( امامت شما ) باشد و شما نيز منكر او باشيد : « بصائر الدّرجات » : 497 ( 50 ) - زشتكار