حلم و بردبارى ، پس برخورد به صواب در اين خلق حسن كرده‌اى ، و سزاوارى آنكه تو را صاحب حلم نامند . و ليكن وفا كردن به حقّ اين مواضع به صفت حلم ، از براى كسى است كه محتاج اليه خلايق باشد در امور دين يا دنيا ، و خلايق را رجوع به او باشد در دين يا دنياى مشروعهء ممدوحه ؛ بلكه در رجوع مردم به او و مصاحبت او با مردم ، لا بدّ است از صفات و اخلاق حميده و اعمال صالحهء ديگر ، مثل صبر و حيا و عفو و تواضع و سخا و طلاقت وجه و حسن اخلاق و اعمال ازهرجهت ؛ پس اگر تكلّم نمايند با او ، جواب دهد حقّ جواب ، با رعايت حقّ در كلام و اجتناب از لغو و هزل و باطل ؛ و اگر زيارت نمايند او را ، تعظيم نمايد ايشان را بر قدر مراتب آنها و شكر كند ايشان را ؛ و اگر سكوت نمايند از او و اعراض نمايند ، غنيمت شمارد از آنها ؛ و اگر اقبال به حقّ يا خيرات نمايند ، مساعدت نمايد ايشان را ؛ و اگر ميل كنند به سوى لغو و شرّى ، مخالفت و مهاجرت كند از ايشان ، بلكه زجر و منع كند ايشان را اگر اميد قبول از ايشان داشته باشد ؛ پس قيام نمايد به جميع حقوق آن كسانى كه رجوع به او دارند ، از زيارت و عيادت و قضاء حاجت و مطالبى كه به او رجوع مىنمايند به قدر امكان خود ، و طلب تلافى ننمايد از ايشان ، بلكه اميد نداشته باشد از ايشان عوض را و به قدر مقدور ، بذل و بسط نمايد بر ايشان و اميد اخذ از ايشان نداشته باشد ؛ و اگر عطا نمايند به او ، بدون احتياج نگيرد ، و متحمّل شود اذيّت و جور و جفاى ايشان را و نيكوئى كند به ايشان و كتمان نمايد حاجت خود را از ايشان ، و مع ذلك ، اتيان به فرائض عبادات خود نمايد و از نوافل خود - به قدر قوّت - بازنماند كه در تمامى اين اعمال و اخلاق ، مثوبات آجلهء اخرويّه است از براى او ، و به حقّ مقام خود وفا كرده باشد ؛ و اگر محتاج اليه خلايق در امور دين و دنيا نباشد ، بهتر از همه از براى او ، عزلت و مفارقت از خلق است ، مگر