ابو القاسم راز شيرازى
395
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
زهد در مطلق حلال و حرام دنياست ؛ زيرا كه حلال از دنيا در نزد ايشان به منزلهء مردار است كه نمىگيرند از آن مگر به قدر ضرورت و سدّ رمق ، و حرام دنيا در نزد ايشان به منزلهء آتش است كه قطع همّت كردهاند از آن و نجس و مهلك مىدانند او را و ياد نيارند از آن ، چنانكه ياد نيارند از سموم قاطعه و نجاسات ؛ و اين صفت در ايشان نيست مگر به سبب نور محبّت و ولايت الهيّه كه باعث بصيرت قلب و معرفت ايشان بر حال باطن دنيا شده است . و كسانى را كه اوّل قدم ، ترك ما سوى اللّه و فناء از هستى خود است ، چه كار با دنيا و زهد در آن ؟ ! زيرا كه دنيا هرگز به ياد ايشان نيايد تا آنكه زهد آن را اختيار نمايند ؛ چنانكه كسى خدمت حضرت امير المؤمنين ص مذمّت دنيا را نمود ، آن حضرت فرمود : « تو دنيا را دوست مىدارى ! » . عرض كرد : « چرا » ؟ فرمود : « به سبب آنكه ياد آن را مىكنى ؛ كسى كه محبّت با چيزى نداشته باشد ، ياد آن را هرگز نكند » . پس اهل محبّت و اولياء الهى ، هرگز ياد دنيا ننمايند ، و زهد از وجود دنيا ، اوّل قدم در محبّت حقّ تعالى كردهاند چه رسد به حلال و حرام آن : « فاين زهد المحبّين المشتاقين العاشقين من زهد الزّاهدين » « 66 » ؟ ! « اى دل ! نشايد سَرسَرى ، آئينِ فقر آموختن * بايد كلاهِ فقر را ، از تَركِ هستى دوختن » « 67 » « جعلنا اللّه و ايّاكم من الفقراء المحبّين للّه الزّاهدين في ما سواه » « 68 » . و ليكن بايد دانست كه نه زهد ، ترك مال است - بالمرّه - و حرام كردن حلال ؛ چنانكه حضرت صادق ص فرمود : « ليس الزّهد فى الدّنيا اضاعة المال و تحريم الحلال ، بل الزّهد فى الدّنيا ان لا تكون بما في يدك اوثق منك بما عند
--> ( 66 ) - پس زهد محبّان و مشتاقان و عاشقان كجا و زهد زاهدان كجا ؟ ( 67 ) - « الخزائن » : 123 ( 68 ) - خدا ما و شما را از نيازمندانى كه دوستان حق ، و از غير حق زهدورزندگانند قرار دهد .