و صفت كبر در مقابل اين بزرگواران كه صاحب دينند ، مورث كفر و نفاق و ظلم و ضلالت و جهل و هلاكت و خلود در نار است و معالجه ندارد . و ليكن كبر در مقابل « اهل دنيا » « 19 » معالجه‌پذير است به اماتهء نفس ؛ چنان‌كه در باب « حسن خلق » گذشت كه تهذيب واقعى از اخلاق ذميمه ، نيست مگر به موت اراديّهء نفسانيّه . و صورت حشر متكبّر در آخرت ، صورت نمل « 20 » صغير است كه در زير پاهاى خلايق پامال گردند ؛ و سرّ حشر ايشان را به اين صورت ، نمىدانند مگر عرفاء مكاشفين - رضوان اللّه عليهم - و مقام ، گنجايى آن را ندارد . و يك قسم كبرى است كه مستحسن است ؛ و آن ، كبر اهل ولايت و معرفت و اهل اللّه است با متكبّرين از اهل دنيا كه با ايشان كبر مىنمايند ، كه : « تكبّروا مع المتكبّرين » « 21 » ؛ و اظهار كبر اين طايفه با اهل دنيا ، به سبب اظهار عزّت دين و عنايت حقّ تعالى نسبت با ايشان است تا دين الهى و اهل او در نظر آنها و خلايق خوار نگردند ، و ضعفاء اليقين در دين خود سست نگردند ؛ اين كبر به جهت اين طايفه ، از اخلاق حسنه و ممدوحه است . و بعد فرمود كه چشم صورت دنيا ، حرص است ؛ زيرا كه حرص ، شدّت ميل به تحصيل دنيا ، و باعث بر كمال توجّه حريص به دنياست ، و چشم نيز ديده‌بان است در بدن ، و انسان به واسطهء چشم توجّه مىنمايد به مرغوبات خود ؛ لهذا تشبيه فرمود حرص را به چشم صورت دنيا . پس از كبر ، صفت حرص اعظم صفات ذميمه و اخلاق رديّهء نفسانيّه است ؛ چنان‌كه بعد از رأس ، چشم

--> ( 19 ) - مقصود از اهل دنيا ، قاطبهء خلق است كه تكبّر ورزيدن نسبت به ايشان ناپسند است . ( 20 ) - مورچه ( 21 ) - با متكبّران متكبّر باشيد .