ابو القاسم راز شيرازى

361

مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )

اعظم اجزاء بدنيّه است ؛ و اين صفتى است كه اوّل كسى كه مخالفت كرد به آن حقّ تعالى را ، « آدم » و « حوّا » بودند ؛ قال اللّه تعالى : فَكُلا مِنْ حَيْثُ شِئْتُما وَ لا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونا مِنَ الظَّالِمِينَ « 22 » ؛ و ايشان به غوايت « ابليس » ، مخالفت كردند نهى الهى را ، و حرص نفسانى ، باعث شد ايشان را كه ميل نمايند به چيزى كه ممنوع بودند از آن و احتياج به آن نداشتند . و حضرت علىّ بن الحسين ص فرموده كه : « به اين سبب ، داخل شد اين صفت در ذرّيّهء « آدم » و « حوّا » تا روز قيامت ، و به اين جهت ، اكثر آنچه طلب مىنمايد بنىآدم ، آن چيزى است كه به آن احتياج ندارد » . و الّا ميل به تحصيل ما يحتاج را حرص ننامند ؛ يعنى صفات نفسانيّه در ذرّيّهء « آدم » و « حوّا » ، ميراث نفسانيّه است از ايشان . پس فرمود : گوش صورت دنيا ، طمع است ؛ زيرا كه گوش ، جزئى است كه به واسطهء او انسان تحصيل مىنمايد علوم مفيده را از براى خود ، و طمع نيز در انسان ، صفتى است كه جلب مىنمايد به آن منافع خود را ؛ پس مناسب است كه به اذن صورت دنيا تشبيه شود . پس فرمود : زبان آن صورت ، رياء است ؛ زيرا كه به زبان ، اظهار خودنمايى بيشتر از ساير اعضاء مىتوان نمود ، و رياء نيز در انسان ، باعث خودنمايى است ؛ پس مناسب است تشبيه رياء به زبان آن صورت . پس فرمود : دست آن صورت ، شهوت است ؛ زيرا كه با دست ، قبض و بسط در امور مىشود ، و جلب منافع و دفع مضارّ ، به آن است . همچنين ، شهوت نفسانيّه در انسان ، باعث جلب مرغوبات طبيعت و دفع مضارّ از خود است ؛ پس

--> ( 22 ) - . . . پس هر دو ( يعنى آدم و حوّا ) از هرچه بخواهيد تناول كنيد ولى نزديك اين درخت نرويد كه ( بدكردار شده ) از ستمكاران خواهيد شد : سورهء 7 آيهء 19