و قسم ثانى : طمع مذموم ؛ و آن توقّع منافع دنيوى از خلق است كه مشكوك فيه است وصول آن به او ؛ و در اين طمع است خطر دين . و گفته‌اند : « هلاك و فساد دين ، طمع است و ملاك دين - كه به واسطهء آن مالك توان شد دين را - ورع است از آنچه در دست خلق است » . و حضرت صادق ص مىفرمايد : « چه بسيار قبيح است بر مؤمن كه اظهار كند رغبتى را كه به مذلّت اندازد او را ؛ و آن طمع است از خلق » . فرمود حضرت علىّ بن الحسين - عليهما السّلام - : « ديدم خير را كه تماما جمع است در قطع طمع از آنچه در دست مردم است » . و شناعت طمع از آن است كه طلب مىنمايد چيزى را از كسانى كه آنها مثل طامع محتاج به آنند ؛ و طلب محتاج از محتاج اليه ، قبيح و شنيع است و هرگز به او نخواهد رسيد ، بلكه دليل بر ضعف عقل اوست ؛ چگونه شخص گرسنه كه محتاج به قوت است ، قوت خود را به گرسنهء ديگر عطا مىكند ؟ ! لهذا حضرت سيّد السّاجدين ص فرموده است كه : « اشهد انّ طلب المحتاج [ الى المحتاج ] سفه من رأيه و ذلّة من عقله » « 7 » . و ديگر آنكه منظور طامع در طمع از خلق ، تحصيل چيزى [ است ] كه رفع فقر و احتياج از وى نمايد ، و حال‌آنكه طمع ، فقر حاضرى است از براى طامع ؛ چنان‌كه حضرت رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - فرمود : « ايّاكم و الطّمع فانّه فقر حاضر » « 8 » . و حضرت امام ص مىفرمايد كه : طمع ، شراب « شيطان » است كه به دست

--> ( 7 ) - شهادت مىدهم كه طلب كردن نيازمند ( از نيازمند ديگر ) از نابخردى رأى و فرومايگى عقل اوست : « الصّحيفة السّجّاديّة ( ع ) » : 151 : دعاء 28 ( رأيت . . . ضلّة من عقله ) ( 8 ) - هان ! از آزمندى بپرهيزيد ؛ زيرا كه آن خود فقر حاضر است : ( ايّاك . . . ) : « الدّعوات » : 40 ، « بحار الانوار » 69 : 408 ، « شرح نهج البلاغة » 3 : 163 ، ( ايّاكم . . . هو الفقر الحاضر ) : « كنز العمّال » 3 : حديث 7580 ، « احاديث مثنوى » : 169