كه داخل مىشود آتش را » . فرمود حقّ تعالى : « آيا دوست مىدارد يكى از شما آنكه بخورد گوشت مردار برادر خود را ؟ ! پس كراهت داريد آن را » . و اقسام غيبت ، واقع مىشود به ذكر عيب در خلقت و خلق و فعل و معامله و مذهب و جهل و امثال آن . و اصل غيبت ، متنوّع مىشود بر ده نوع ؛ اوّل : شفاء غيظ انسان ، دوم : مساعدت كردن قومى ، سيم : تهمت بر خلايق ، چهارم : تصديق كردن بر خبر ، بدون ظاهر شدن حقيقت آن ، پنجم : بدگمانى ، ششم : حسد ، هفتم : استهزاء ، هشتم : تعجّب « 3 » ، نهم : تبرّم « 4 » ، دهم : زينت دادن خويش . پس اگر اراده كنى سلامت را ، ذكر كن خالق را نه مخلوق را تا بگردد از براى تو ، مكان « 5 » غيبت عبرت ، و مكان گناه ثواب . تحقيق تفصيلى بدان كه اخلاق نفسانيّه ، دو قسمند ؛ يا خلقى است كه باعث مىشود انغمار نفس را در ظلمات سجن طبيعت ، و مورث مىشود هلاك آن را در باطن و آخرت ؛ و آن را خلق سوء و مذموم نامند ، و يا خلقى است كه باعث مىشود خلاصى از مهالك طبيعت را ، و مورث مىشود نجات معنوى اخروى را ؛ آن را خلق حسن و محمود نامند . و لهذا اخلاق ذميمه را مهلكات نامند ، و اخلاق حسنه را منجيات گويند . و اوّل ، شروع كرده آمد در مهلكات ، و از آن جمله غيبت است ؛ و وجه

--> ( 3 ) - در اينجا به معنى عجب داشتن و خودبينى است . ( 4 ) - تأكيد كردن ، ملول و دلتنگ شدن ؛ در اينجا ، معنى اوّل ، مقصود است . ( 5 ) - به جاى