ابو القاسم راز شيرازى
200
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
نبوى ، سعى و اجتهاد در تحصيل اخلاق حسنه كه طاعات نفسانيّه و اشرف از طاعات بدنيّهاند ، تا از معاصى نفسانيّه كه اخلاق ذميمه و موجب سخط الهى است نجات حاصل آيد و نفس محلّى گردد به محاسن اخلاق . و مىفرمايد كه : خلق حسن ، جمال و نيكويى است در دنيا كه مايل مىشوند به آن و هدايت مىيابند به واسطهء صاحب آن ، و باعث نزاهت و پاكى است در آخرت از خبائث اخلاق ذميمه كه مهلكات اخرويّهاند . و كمال دين و تقرّب به حقّ تعالى به حسن خلق است ؛ زيرا كه خلق حسن ، شعاع انوار صفات حقّ ، جلّ و علاست ، و ظهورش در مرآت نفس انسان ، باعث قرب اوست به حقّ تعالى ؛ و قرب الهى دليل است بر كمال دين ؛ زيرا كه منظور از دين ، كمال قرب است . پس منظور حضرت امام ص آن است كه جمال مؤمن در دنيا ، و نزاهت و قدس او در آخرت از مهلكات اخرويّه ، به كمال دين و قرب حقّ ، جلّ و علاست ؛ و اين دو ، به حسن خلق است كه باعث كمال نفس است ؛ و به محض عبادات بدنيّه ، بدون تهذيب اخلاق ، كمال دين و نفس و قرب به حقّ تعالى حاصل نگردد ؛ زيرا كه مىفرمايد : خلق حسن ، لطيفتر از اجزاء دين و وزينتر از طاعات است ، و باعث ثقل ميزان شود در قيامت ؛ به سبب آنكه نفس روح بدن است ، و طاعات نفس كه محاسن اخلاق است روح طاعات بدنيّه است ؛ پس « الطف و اثقل » « 49 » است از ساير طاعات بدنيّه ، و باعث كمال دين و نفس ، و قرب به حقّ ، جلّ و علاست . و در طريق تهذيب نفس از اخلاق ذميمه ، آراء طوايف مختلف است ؛ اهل شريعت ، برآنند كه به عبادات و ترك شهوات ، نيكو مىشود اخلاق نفوس
--> ( 49 ) - لطيفتر و سنگينتر