ابو القاسم راز شيرازى

170

مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )

در مسائلى كه وارد مىشود بر او » ؛ زيرا كه به علم ناقص خود جواب مىدهد سائلين را ، و اعتراف به قصور ادراك و جهل خود ندارد ، « و اگر مخالفت كند قاضى سابق خود را ، ايمن نيست از مخالفت كردن قاضى بعد از او احكام او را » ؛ يعنى به ملاحظهء عدم امضاى احكام او بعد از او ، مخالفت نمىكند احكام قاضى قبل از خود را اگرچه احكام او نه بر وفق حقّ و صواب باشد . دهم آنكه : « اگر وارد شود بر او ، يكى از مسائل مشكله - چون قسمت مواريث بر ورّاث - ، مهيّا مىگردد از براى بيان آن به رأى خود - براى نجات يافتن از اشكال آن - و جزم مىكند بر رأى باطل خود » ، و پروا ندارد از مخالفت احكام الهى . يازدهم آنكه : « مىپوشد لباس اشتباهات را در مسائل ، مثل گرفتار بودن مگس در پرده‌هاى عنكبوت » به سبب محروم بودن از علم به حقيقت مسائل ؛ و ممكن نيست او را تخلّص « 24 » از شبهات ، چنان‌كه ممكن نيست مگس را تخلّص از تارهاى عنكبوت . دوازدهم آنكه : « نمىداند كه در آنچه قضا و حكم كرده است بر صواب است يا بر خطا » . سيزدهم آنكه : « گمان نمىكند علم را در آنچه معرفت ندارد آن را - ؛ زيرا كه آنچه در نزد او مجهول است نيز بر غير خود مجهول مىداند - ، و نمىبيند وراء آنچه رسيده است به فهم ناقص و ذهن قاصر خود ، مذهبى را صحيح » . چهاردهم : « اگر قياس كند شيئى را به شيئى به قياس فاسد خود ، تكذيب نمىكند نظر خود را » ، بلكه اصرار مىكند بر آن ، و اگر آگاه كند كسى او را بر خطاى او ، رجوع نمىكند از آن . پانزدهم : « اگر پنهان و مجهول باشد بر او امرى و مسأله‌اى ، مخفى مىدارد آن را بر غير خود ، و سؤال نمىكند ، تا آنكه نگويند عالم نيست » ؛ يعنى بر جهل خود باقى مىماند ، و از استفادهء علم و

--> ( 24 ) - رهايى يافتن