كه : « في حلالها حساب و في حرامها عقاب » « 21 » . و سابع آنكه : « سيراب مىكند خود را از آبى كه متغيّر است طعم و لون و رايحهء آن » ؛ يعنى نجس و خبيث است ؛ و مراد آنكه سيراب مىكند خود را به علوم تقليديّه ؛ زيرا كه علوم يقينيّهء تحقيقيّه را ماء طاهر نامند ، كه : وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ « 22 » ؛ و اين صفت ، لازم صفت اوّل است كه فرمود : « جمع مىكند جهالات را از افواه خلايق به تقليد صرف » ، تا آنكه سيراب مىشود از ماء خبيث علوم تقليديّه كه متغيّر الطّعم و اللّون و الرّائحة است در مشام و مذاق اهل علم و معرفت ، و قاضى جاهل ، از طعم و لون و رايحهء آن بىخبر است ؛ زيرا كه از اذواق و مدارك عقليّه و قلبيّه محروم است . و ثامن آنكه : « اكتناز « 23 » و جمع مىكند اموال را بدون فايده » ؛ زيرا كه در جمع كردن مال زياده از ما يحتاج معاش ، فايده‌اى نيست مگر آنكه انفاق شود در سبيل حقّ تعالى ، و ذخيرهء يوم المعاد گردد ؛ و اين صفت ، لازم صفت ششم است كه فرمود : « ابتكار مىكند در صبح به طلب تكثير خيرات و متاع دنيا كه قليلش بهتر از كثير است » ، تا آنكه اكتناز و ذخيره مىكند اموال را بدون فايده . و نهم آنكه : « پس از جمع كردن علوم تقليديّه و سيراب شدن به آنها ، و بعد از تحصيل و اكتناز اموال ، خود را مستغنى مىيابد ، و مىنشيند در ميان خلايق ، در حالى كه مىداند خود را قاضى نافذ الحكم ، و ضامن مىشود رفع اشتباه خلايق را

--> ( 21 ) - در حلال آن حساب ، و در حرامش عذاب است : « تحف العقول » : 201 ، « نهج البلاغة » : 106 : خطبهء 82 ، « خصائص الائمة ( ع ) » : 118 ، « كنز الفوائد » 1 : 345 ، « روضة الواعظين » 2 : 411 ، « غرر الحكم » : 127 : حكمة 2161 ، « مشكاة الانوار » : 469 ، « مجموعهء ورّام » 1 : 96 ، « بحار الانوار » 42 : 276 ، 44 : 139 ، 73 : 120 و 133 ، 78 : 23 و 37 ( 22 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 473 رجوع شود . ( 23 ) - اندوختن و جمع كردن