اصحاب او ، و خلفاء ثلاثه و امثال ايشانند از منافقين كه زياد كردند بر كفر خود - كه باعث ختم و غشاوهء قلوب است - نفاق را در اقرار به خلافت حضرت امير المؤمنين ص . و داخل است در اين آيه ، هر منافق در دين ، الى يوم القيام ، اگرچه در مراتب نفاق ، به شدّت و ضعف ، مختلف باشند ؛ چنان‌كه حضرت محمّد بن علىّ باقر ص فرمود : « حكم بن عتيبه » « 7 » از اهل اين آيه است » . و در « تفسير امام عسكرى » ص از حضرت عالم ، موسى بن جعفر ، منقول است آنكه حضرت رسول ص چون بر پا داشت حضرت امير المؤمنين ص را در يوم غدير - در موقع خود كه مشهور است - ، فرمود : « يا عباد اللّه ! نسبت مرا بگوييد » . عرض كردند : « انت محمّد بن عبد اللّه بن عبد المطّلب بن هاشم بن عبد مناف » . بعد فرمود : « ايّها النّاس ! آيا نيستم من اولى به شما از نفس شما و مولاى شما » ؟ عرض كردند : « بلى يا رسول اللّه ص » ! پس نظر كرد به سوى آسمان و عرض كرد : « پروردگارا ! شاهد باش به قول من » . و سه دفعه ، اين عبارت را مكرّر فرمود ، و مردم نيز مكرّر كردند . پس فرمود : « الا فمن كنت مولاه و اولى به ، فهذا علىّ مولاه و اولى به ، اللّهمّ وال من والاه و عاد من عاداه و انصر من نصره و اخذل من خذله » « 8 » . بعد

--> - دروغ‌زن پندارند ، تا اينكه اين آية نازل گرديد ( * ) . پس از نزول اين آية ، پيامبر مرا طلب فرمود و آية را براى من قرائت كرد و فرمود : اى زيد ! خداوند گفتار تو را تصديق كرد » : « نمونهء بيّنات در شأن نزول آيات » : المنافقون : 810 ( * ) مقصود ، آيهء هشتم از سورهء « منافقون » است ؛ امّا آنچه دربارهء عدم انفاق به اطرافيان حضرت رسول اكرم ص ذكر شده ، در آيهء هفتم همين سوره است ، رجوع شود . ( 7 ) - بنا به نوشتهء « محدّث قمى » ، از فقهاء عامّه است كه منافقانه ، خدمت حضرت امام باقر و امام صادق عليهما السّلام تردّد داشت ، و حضرت امام باقر ع او را نفرين كرد و فرمود : « حكم » هرچه خواهد به طلب علم به يمين و شمال برود ، به خدا سوگند كه نخواهد يافت علم را مگر در خانواده‌اى كه « جبرئيل » بر ايشان نازل شده : « تحفة الاحباب » : 74 ( 8 ) - هان ! آگاه باشيد كه آن‌كس كه من مولاى او و از او به او سزاوارترم ، پس اين على نيز مولاى او و از او به او سزاوارتر است . بار خدايا ! دوست دار دوستان او و دشمن‌دار دشمنان او را ، و يارى فرماى آن‌كس را كه او را يارى كند ، و مخذول فرماى آن‌كس را كه او را تنها و بىياور گذارد : « تفسير حضرت عسكرى ( ع ) » : 112