النّبىّ ص : « المنافق من اذا وعد اخلف ، و اذا فعل افشى ، و اذا قال كذب ، و اذا ائتمن خان ، و اذا رزق طاش ، و اذا منع غاش » « 3 » . و قال النّبىّ ص : « من خالفت سريرته علانيته ، فهو منافق ، كائنا من كان ، و حيث كان ، و في اىّ زمن كان ، و في اىّ رتبة كان » « 4 » . ترجمهء اجماليّه : فرمود حضرت امام ص : صاحب نفاق ، بتحقيق ، راضى شده است به دورى خود از رحمت حقّ تعالى ؛ زيرا كه او مىآورد اعمال ظاهر خود را شبيه به شريعت ، و او بىفايده‌كننده و بازىنماينده و ستم‌كننده است به قلب خود از حقّ شريعت ، و استهزاء مىكند در دل . و نشانهء منافق ، كم‌پروايى است به دروغ ، و خيانت ، و بىشرمى ، و ادّعاء بدون معنى ، و بخل چشم از گريه ، و سفاهت ، و غلظت ، و عدم حياء ، و كوچك شمردن معاصى ، و طلب تضييع صاحبان دين ، و خفيف شمردن مصائب در دين ، و كبر ، و محبّت مدح ، و حسد ، و اختيار كردن دنيا بر آخرت و شرّ بر خير ، و تحريص و سرعت بر سخن‌چينى ، و محبّت بىفايده ، و يارى و معاونت اهل فسق و ظلم ، و تخلّف از خيرات و دشمن داشتن اهل خير ، و نيكو شمردن آنچه مىكند از بدى و قبيح شمردن آنچه مىكند غير او از نيكى ؛ و امثال مذكورات ، بسيار است . و بتحقيق ، وصف فرموده است حقّ تعالى منافقين را در غير موضع واحد از « كلام اللّه » ؛ پس فرمود - و حال‌آنكه عزيز است قائل آن - : « و بعضى از مردم كسى است كه عبادت مىكند خدا را بر حرف ؛ پس اگر برخورد او را خيرى ، مطمئن مىشود ، و اگر بر خورد او را آلت امتحان ، برمىگردد بر حال خود ؛ زيانكار است در دنيا و آخرت ، و اين

--> ( 3 ) - « بحار الانوار » 72 : 207 ( 4 ) - « بحار الانوار » 72 : 207 و 208