ابو القاسم راز شيرازى
479
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
محبّت ما سوى اللّه ، و غير حقّ تعالى را در قلب حقيقى مسكن نيست و مسكن و محلّ خاصّ حقّ تعالى است كه : . . . و انّما يسعنى قلب عبدى المؤمن ؛ چنانكه « كعبه » را ظاهرا اختصاص به اضافه به خود فرمود كه : عَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ . و ديگر آنكه طوافكنندگان و عكوف « 55 » دارندگان و سجود و ركوعكنندگان قلب واردات و لوامع « 56 » و طوالع « 57 » و اسرار الهيّه است ، و صفات قلبيّه است از ارادت و صدق و اخلاص و خضوع و خشوع و خشيت و هيبت و توكّل و تفويض چنانكه ملائكه طواف مىكنند حول عرش پروردگار ، و ركوع و سجود و تسبيح و تكبير و تهليل مىنمايند حقّ تعالى را ، و زوّار و مجاورين در دور « كعبه » طواف مىكنند و ركوع و سجود و تسبيح و تهليل مىنمايند حقّ تعالى را كه : قلب المؤمن عرش الرّحمن . و وارد است كه چون آدم نازل شد به زمين و بازماند از روايح الطاف الهيّه در جنّت ، وحشت يافت در
--> ( 55 ) - اقامت گزيدن در محلّى : غالبا براى عبادت استعمال شده است . ( 56 ) - لوامع جمع لامعه در لغت تابش متّصل بنور را گويند امّا در اصطلاح اهل معرفت انوارى را گويند كه براى مبتديان از اهل سلوك در اوائل تجلّى دارد و آن عبارت از نمودارهائى است از حقايق عالم غيب ؛ حضرت « سيّد نعمت اللّه ولى » قدّس سرّه در رسالهء اصطلاحات خود چنين آورده است : اللّوامع : انوار ساطعه كه پيدا شود اهل بدايات را از آداب نفوس ضعيفه و ظاهره و منعكس شود آن نور نار خيال بحسّ مشترك و مشاهده نمايند بحواسّ ظاهره ببينند انوار همچه انوار بهشت و قمر و آفتاب و روشن شود حوالى ايشان و آن انوار ساطعه اگر ( بهواسطه ) غلبهء انوار قهريّه و وعيد بود سرخ رنگ نمايد و اگر از غلبهء انوار لطف و وعد باشد به رنگ سبز برآيد : مى صافى چو در ساغر درآيد * به رنگ جام ، مى را مىنمايد ( 57 ) - طوالع جمع طالعه است و طالع و طالعه نخستين درخشش نور را گويند چنانچه به اوّلين درخشش نور آفتاب طلوع آفتاب گويند امّا در اصطلاح اهل معرفت معنى آن به صورتى است كه ذيلا از كتاب اصطلاحات فوق الذّكر آورده مىشود : الطّوالع : اوّل چيزى كه پيدا شود از تجلّيات اسماء الهيّه بر باطن عبد و مزيّن گرداند اخلاق و اوصافش را . .