نمايد بر سلامتى و صحّت « دارالسّلام » « 17 » جنّت ، پس عبرت گيرد از دنيا ؛ يعنى عبور كند از دنيا و توقّف نكند در آن و مستغرق و مستهلك نگردد در نعماى آن ، و قطع آمال كند از دنيا بطلب رضاى حقّ تعالى كه نظر به عبرت ، زكات عين عبد است و پوشيدن چشم از شهوات و حرام و آنچه باعث رضاى پروردگار نباشد نيز داخل در زكات عين است . و زكات قوّهء سامعه و گوش ، شنيدن علم و حكمت است و شنيدن « قرآن » و فوائد دين است از مواعظ و نصايح و آنچه باعث نجات دنيا و آخرت است ، و اعراض كردن از آنچه باعث هلاكت و خسران است از استماع كذب و غيبت و سخن زور « 18 » و بهتان و حكم « به غير ما انزل اللّه » « 19 » . و جميع علوم و معارف و كمالات و اسرار الهيّه از راه سمع از براى عاقل حاصل مىشود كه : « العقل عقلان ؛ مطبوع و مسموع ، لو لم يكن المطبوع لم يفد المسموع » « 20 » ، و قوّهء نطقيّه موقوف بر قوّهء سامعه است ؛ زيرا كه هر اصمّ « 21 » ، ابكم « 22 » است . پس نعمت قوّهء سامعه نعمت كبيره‌اى است كه زكاتش بيش از ساير نعم قواى انسانيّهء ظاهره است . و زكات لسان ، نصيحت كردن مسلمين و بيدار كردن غافلين است به جهت اصلاح امر دين و آخرت ايشان ، و فرمود حضرت رسول ( ص ) كه صدقهء لسان ، شفاعتى است كه باعث شود رهائى اسير را و حفظ كند خون را و دفع كند مكروهات را از مؤمنين ، و بسيار گفتن ذكر و

--> ( 17 ) - سراى سلامتى و عافيت ( 18 ) - دروغ ، باطل ( 19 ) - به آنچه غير حكم خداست ( 20 ) - عقل دو عقل است ؛ يكى جبلّى و فطرى ، و يكى از راه شنيدن ؛ چون عقل فطرى نباشد عقل اكتسابى فائده ندهد . ( 21 ) - كر ( 22 ) - گنگ