ابو القاسم راز شيرازى

مقدمهء شارح 11

مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )

فى كتاب أمان الأخطار : و ليصحب المسافر معه كتاب مصباح الشّريعة و مفتاح الحقيقة عن الصّادق عليه السّلام فانّه كتاب لطيف شريف فى التّعريف بالتّسليك إلى اللّه جلّ جلاله و الاقبال عليه و الظّفر بالأسرار الّتى اشتملت عليه ؛ يعنى گفته است جناب « سيّد على بن طاوس » « 72 » عليه الرّحمة در كتاب خود كه مسمّى به « امان الاخطار » است : بايد مصاحب كند با خود شخص مسافر ، كتاب « مصباح الشّريعة و مفتاح الحقيقة » را كه مروى است از حضرت صادق عليه السّلام ؛ به علّت آنكه آن كتابى است در كمال لطافت و دقّت و شرافت در تعريف سلوك به سوى حقّ تعالى جلّ جلاله ، و اقبال كردن بر حقّ و ظفر يافتن به اسرارى كه مشتمل است كتاب مذكور بر آنها . و جناب شيخ الطّائفه « شيخ طوسى » « 73 » رحمه اللّه در كتاب « مجالس » كه مشهور است به كتاب « امالى » ، بعضى از اخبار اين كتاب را نقل مىنمايد . جناب فاضل مجلسى عليه الرّحمة اين رساله را از جمله اصول اربعمائهء اثناعشريّه مىشمارد و ابواب اين كتاب را در مجلّدات كتاب « بحار

--> اثناعشريّه بشمار مىرود زيرا با قطع نظر از ديگر خدمات دينى او تنها تدوين دائرة المعارف عظيمى مشتمل بر احاديث آل محمّد عليهم السّلام بنام « بحار الانوار » دليلى كافى بر نبوغ و احاطه اوست و مىتوان گفت بروز چنين اثرى شگفت از يك فقيه در حدّ خارق عادت است اگرچه تخصّص آن جناب در فقه و حديث است امّا از مشرب اهل معرفت و سلوك نيز كه والد بزرگوارش يكى از رجال آن طبقه بوده خالى نبوده است و شاهد بر اين مدّعا رساله معروف به : « اجوبه ملّا خليل » مىباشد كه خود در آن رساله به اين مطلب تصريح فرموده است ؛ تاليفات او غير از « بحار الانوار » بسيار است او در روزگار سيد سلطان حسين صفوى مىزيسته و به سال 1110 يا 1111 بدرود حيات گفته است . ( 72 ) - سيّد رضىّ الدّين علىّ بن موسى بن جعفر علوى حسنى مشهورترين مردان خاندان خويش بوده و بزهد و تقوى شهرتى بسزا داشته و از اجلّه ثقات شيعهء اماميّه بوده و با « مستنصر عباسى » هم‌زمان بوده است پانزده سال در بغداد اقامت داشته سپس به « حلّه » رفته و پس از آن به « نجف اشرف » عزيمت نموده و بهنگام تسلّط مغولها دگربار به بغداد بازگشته و تا پايان عمر ( دوشنبه پنجم ذىقعده 664 ) در آنجا اقامت داشته است . او را تاليفات و تصنيفات بسيار است كه از آن جمله است كتاب مشهور « مهج الدّعوات » در ادعيه و يكى هم همين كتاب « امان الاخطار » است . ( 73 ) - محمّد بن الحسن بن على الطّوسى ملقّب به « شيخ الطّائفه » وى رئيس فقهاء شيعه بوده چنانچه « علامه حلّى » متوفّى به سال 726 گفته است بسيار جليل القدر و عارف به اخبار و رجال و فقه و اصول و كلام و ادب بوده است . ولادت وى به سال 385 و وفاتش در محرم سال 460 در هفتاد و پنج سالگى در « نجف » اشرف اتّفاق افتاده كتاب « امالى » يكى از مجموعهء تقريرات اوست .