آنچه نه قال اللّه و قال الرّسول * فضل مدان فضله « 22 » بدان اى فضول و پس از آن حفظ مال است از حرام ؛ زيرا كه اگر حفظ مال از حرام نكرد و بىمبالاتى در تحصيل مال نمود « اكل و شرب » « 23 » و حوايج بدنيّه‌اش مغشوش « 24 » مىشود - و حلّيّت « 25 » لقمه ، اصلى است عظيم از اصول طاعات ؛ زيرا كه لقمه در انسان به‌منزلهء بذر « 26 » است و اعمال ، به‌منزلهء ثمرات و بدن به‌منزلهء مزرعه است ؛ لقمهء حلال ، مورث طاعات است و لقمهء حرام ، مورث معاصى ؛ اينست كه بزرگى فرموده كه اطب مطعمك و ليس عليك ان تصوم بالنّهار و لا ان تقوم باللّيل ؛ يعنى پاك كن طعامت را و زحمت صيام نهار و قيام ليل را مكش كه لقمهء پاك ، خضوع و خشوع مىآورد - و اين ، يك باب از فساد مال است ؛ مال حرام ، شخص را به هزار باب معصيت مىاندازد ، آخرش خزى و خذلان است و وقوف و هلاك در طريق سلوك الى اللّه است : إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى « 27 » . استغنا اگر به حلال از مال باشد باعث طغيان است و اگر از حرام باشد نعوذ باللّه باعث كفران است . پس هرگاه علم را از هوا و دين را از بدعت و مال را از حرام محافظت كرد ، عبد از جملهء صالحين محسوب است . و پس از آنكه آفات و امراض قلب و عقل و نفس و بدن را فرمود و حفظ و رعايت آنها را از اين آفات بيان نمود مىفرمايد : منظور از علمى كه حضرت رسول ( ص ) بيان فرموده كه واجب است بر هر مسلم و مسلمه ، علم به انفس

--> ( 22 ) - زيادى ( 23 ) - خوردن و آشاميدن ( 24 ) - آميخته و ناپاك در مقابل خالص ( 25 ) - حلال بودن ( 26 ) - تخم ( 27 ) - همانا كه آدميزاده چون در خود بىنيازى نگرد طغيان و سركشى سورهء 96 آيهء 6 و 7