وارد شده بر اين محمول مىتواند شد . و بنابراين در آنها همين كافى است كه اعتقاد كند كه معنى صحيحى دارد كه خدا و رسول و اهل ذكر عالمند به آن ، هرچند اذهان پى به آن نتوانند برد . چنان كه از حضرت امام محمد باقر عليه السلام روايت شده كه رسول خداى صلى الله عليه و آله فرموده : " انّ حديث آل محمد صعب مستصعب " لا يؤمن به الّا ملك مقرّب او نبىّ مرسل او عبد امتحن الله قلبه للايمان . فما ورد عليكم من حديث آل محمد و لانت له قلوبكم و عرفتموه فاقبلوه ، و ما اشمأزت منه قلوبكم و أنكرتموه فردّوه الى الله و الى الرسول و الى العالم من آل محمد " ، تا آخر حديث . يعنى به درستى كه حديث آل محمد دشوار و دشوار يافته شده است ، يعنى مردم آن را دشوار يافته‌اند . ايمان نمىآورد و تصديق نمىكند به آن مگر فرشتهء مقرّبى يا پيغمبر مرسلى يا بنده‌اى كه گنجايش داده باشد خدا دل او را براى ايمان . پس آنچه وارد شود بر شما از حديث آل محمد پس نرم باشد از براى آن دلهاى شما و بشناسيد آن را ، پس قبول كنيد آن را ، و آنچه گرفته شود از آن دلهاى شما و نشناسيد آن را ، پس رد كنيد آن را به سوى خدا و به سوى رسول و به سوى عالم از آل محمد . يعنى هرچه عقول شما از آن ابا نكند قبول كنيد ، و آنچه عقول شما از آن إبا كند و انكار آن نمايد ، پس رد كنيد آن را ، يعنى علم به تأويل آن را ، به خدا و رسول و امام . و به اين مضمون روايات متظاهره و متظافره هست . و اينها هم بر فرض حجّيت خبر است و علم به نسبت آن به معصوم عليه السلام . و ظاهر است كه نسبت همهء اخبار آحاد به معصومين صلوات الله عليهم اجمعين معلوم نيست و احتمال جعل دارد . بلكه بر متأمل عارف ظاهر است كه عدم وجود جعل در جمله آنها بغايت بعيد است . بلكه وجود آن متيقن و مبرهن است ، چه در احاديث نيز حكم شده به وجود كذّابين بر ايشان ، صلوات الله عليهم . پس بر هر تقدير تحقّق آن لازم مىآيد و احتمال سهو و تغيير و تحريف نيز قائم است ، و بعد از تتبّع و تصفّح وجود آنها نيز فى الجمله ظاهر و باهر مىگردد . بنابراين اگر بالفرض بعضى از اخبار آحاد باشد كه مناقض صريح