بخش اول مانند بيماريها و ناروائيهاى جهان . دوم مانند بزه‌كاريهائى كه از ، آدميزاد بروز مىكند . سوم مانند علم و دانش . چهارم مانند جهل و نادانى ، چون سخن بدينجا منتهى شد ، علم و جهل كه موجب شرافت و ذلت بشرند ، بدان وجهى كه ذيلا از نظر شما ميگذرد با بهشت و دوزخ مقايسه نموده و ميگوئيم : همان‌طور كه عقل و شهوت بسوختن در آتش دوزخ تن درنميدهند كه : آدمى براى چند مدتى در آتش معذب باشد ، همچنين بجهل و نادانى راضى نميباشند ، و همچنان كه هر دو به نعم بهشتى مسرورند ، بدانش و حكمت خوشحالند ، بنابراين كسى كه به فرا گرفتن دانش تن در دهد ، از نظر تحقيق ، در بهشت آماده و مهيائى داخل گرديده ، و كسى كه به نادانى شادمان باشد ، مانند آن‌كس است كه در دوزخ افروختهء افكنده شده باشد ، باضافه كسى كه بعلم و دانش حاضر گردد ، پس از مرگش به دو گويند : برگشتى بمقام بهشتى خود كه در دنيا برگزيده بودى ، اينك قدم رنجه دار و باندرون او خرام ، و به آن‌كس كه در دنيا تيه جهل و نادانى را انتخاب كرده گويند : برگشتى برتبهء دنيوى خود اينك داخل دوزخ شو . علم و جهل يا بهشت و دوزخ برهان ما از نظر اينكه دانش مانند بهشت است و نادانى مشابه دوزخ بدين قرار است كه : لذت كامل در ادراك امور مخفى و پنهان است و كمال در دو رنج در دورى از محبوب ، بنابراين ، جراحتى كه همانا باعث رنج و مشقت نفس مىشود و بدن انسان از او متألم ميگردد ، بر اثر اينست كه جزئى از بدن را از جزء محبوبى كه عبارت از اجتماع اجزاء باشد جدا ميسازد ، و شبههء نيست كه سوختن در آتش سخت‌تر مىباشد از