الشهيد الثاني ( مترجم : ساعدى خراسانى )

30

منية المريد ( فارسى )

نمايند و در مقابل او ذليل باشند ، چنانچه از آيات وارده دربارهء قصه موسى عليه السّلام استفاده مىشود ، و دانش يوسف عليه السّلام باعث شد كه اهل و مملكت يابد و از ميان برادران برگزيده شود ، و علم داود عليه السّلام سبب رياست و رتبه گرديد ، و علم سليمان عليه السّلام باعث يافتن بلقيس و پيروزى بر او شده و علم عيسى عليه السّلام سبب رفع تهمت از مادرش مريم ( ع ) گرديد ، و علم محمد صلّى اللّه عليه و إله و سلّم موجب شفاعة روز جزا گرديد بازگفته است : راه بهشت در دست چهار تن مىباشد ، عالم ، زاهد ، عابد ، مجاهد ، عالم هرگاه در ادعاء خود راستگو باشد حكمة و دانش او را روزى شود ، و انسان زاهد امن‌وامان نصيب برد و شخص عابد خوف و هراس بيند ، و شخص مجاهد و فداكار ، راه خدا آموزد و مورد ستايش قرار گيرد . بخش سه‌گانه مردان دانشمند برخى از محققين گفته‌اند ، دانشمندان سه دسته‌اند : نخست ، عالم باللّه ، همانا او بنده‌ايست كه معرفة خدا بر او پيروز گرديده و غرق مشاهدهء نور جلال و كبريائى او مىباشد ، و از مقام دانش فارغ البال نيامده مگر اندازه‌اى كه منوط به احكام شرعيهء خود اوست . دوم ، عالم بامر اللّه و او كسى است كه حلال و حرام را شناخته و دقائق احكام را به كف آورده ليكن باسرار جلال الهى آگهى ندارد و از آنها اطلاعى حاصل نكرده . سوم عالم باللّه و امر اللّه او در حد مشترك ميان معقولات و محسوسات جاى گرفته چنين آدمى گاهى بر اثر حب خدا هميشه در ذكر اوست ، و گاهى بر اثر شفقت و مهربانى با مردم آميزش كند ، كه اگر در ميان آنان آيد گويا فردى از ايشانست و عالم باللّه نميباشد ، و چون بسوى خدا