عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
78
منازل السائرين ( شرح عبد الرزاق الكاشانى ) ( فارسى )
مراد و مطلوب ندارد ، بلكه تنها ظن و گمان و اميد به تحقق آن دارد ؛ اما سالك در مقام رغبت ، يقين به وقوع مطلوب دارد و لذا بدان راغب مىگردد و مىرود تا به آن برسد . ] و الرغبة على ثلاث درجات : الدرجة الأولى رغبة أهل الخبر تتولّد من العلم ؛ فتبعث « 1 » على الاجتهاد المنوط بالشهود ، و تصون السالك من وهن الفترة ، و تمنع صاحبها من الرجوع إلى غثاثة الرّخص . و الدرجة الثانية رغبة أرباب الحال ؛ و هى رغبة لا تبقى من المجهود إلا مبذولا ، و لا تدع للهمّة ذبولا ، و لا تترك غير المقصود مأمولا . و الدرجة الثالثة رغبة أهل الشهود ؛ و هى تشرّف تصحبة « 2 » تقيّة ، و تحمله همة نقيّة ، لا تبقى معه من التفرّق بقيّة . رغبت را سه درجه است : درجهء نخست ، رغبت اهل خبر [ - كسانى كه از روى اخبار كتاب و سنت به غيب ايمان آوردهاند ] است . و اين غيبت را علم [ و اعتقاد جازم به صدق كتاب و سنت ] به وجود مىآورد . اين رغبت سالك را به تلاش و كوششى كه متعلق به شهود [ - شهود مقام احسان ] است ، برمىانگيزد . و او را از دنائت و پستى سستى و كاهلى مصون مىدارد ، و سالك راغب را از بازگشت به ضعف رخصتها مانع مىگردد . [ سالك در اين مقام داراى عزمى راسخ است ، و خود را به امورى كه حقتعالى بدان رخصت داده ( - مباحات ) مشغول نمىسازد ، چرا كه پرداختن به آنها از ضعف عقيده است . ] درجهء دوّم ، رغبت اهل حال است ، [ آنان كه رغبتشان به خاطر غلبهء سلطان حال مىباشد ، بهگونهاى كه هرگونه اختيارى را از ايشان سلب مىكند . ] و آن ، رغبتى است كه باعث مىشود سالك از بذل هيچ تلاشى كوتاهى نكند ، و هيچ سستى در
--> ( 1 ) - ب ، د خ : فتنبعث . ( 2 ) - ك : تصحبه .