وجد شعله‌اى [ نورى ] است كه از شهودى عارض و قلق‌آور [ - كشفى دفعى كه ناگهان مىآيد و انسان را به اضطراب مىاندازد ] افروخته مىشود . و هو على ثلاث درجات : الدرجة الأولى وجد عارض ، يستفيق له شاهد السمع ، أو شاهد « 1 » البصر ، أو شاهد الفكر ؛ أبقى على صاحبه أثرا أو لم يبق . وجد بر سه درجه است : درجهء نخست ، وجدى است كه ناگهان عارض مىشود ، و موجب بيدارى [ و هشيارى و زدودن غفلت از ] شاهد سمع يا شاهد بصر يا شاهد فكر مىگردد ، خواه اثرى [ كه درك شود ] در صاحب خود باقى بگذارد يا نگذارد . [ شاهد سمع ، هنگامى است كه آنچه بر سالك وارد مىشود و بر صحت حال او گواهى مىدهد ، خطاب سمعى باشد . و شاهد بصر ، هنگامى است كه آنچه نازل مىشود و گواه بر صحت حال سالك است ، در قالب صورتى ديدنى باشد . و شاهد فكر ، آنجاست كه براى سالك بابى از معانى غيبى گشوده شود ، و معانى از عالم قدس بر عقلش فرود آيد و فكر ، آن معانى را بربايد ؛ مانند نحوهء صدور اشياء از بارىتعالى ، و نحوهء تدبير كردن موجودات و پاره‌اى از معارف و حقايق . ] و الدرجة الثانية وجد يستفيق له الرّوح بلمع نور أزلىّ ؛ أو سماع نداء أوّلىّ ، أو جذب حقيقىّ ؛ إن أبقى عى صاحبه لباسه ، و إلّا أبقى عليه نوره . درجهء دوم ، وجدى است كه به واسطهء درخشش نورى ازلى [ - نورى از انوار وجه باقى ، كه همان ذات ازلى است ] يا شنيدن نداء اوّلى [ بدون آنكه صوت و حرفى در كار باشد ، بلكه با يك تجلى از تجليات اسماء الهى كه تحت اسم « اول » داخل است و پيش از ظهور خلايق مىباشد ] - يا جذب حقيقى [ با تجلى ذاتى

--> ( 1 ) - ج : و شاهد .