يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ » * « 1 » خداوند جمع زيادى را با آن ( - مثلهايى كه به موجودات كوچكى مانند پشه مىزند ] گمراه ، و گروه بسيارى را هدايت مىكند ؛ ولى تنها فاسقان را با آن گمراه مىسازد . فاسقان كسانى هستند كه پيمان خدا را ، پس از محكم ساختن آن ، مىشكنند ؛ و پيوندهايى را كه خدا دستور داده برقرار سازند ، قطع نموده و در روى زمين فساد مىكنند . و نيز مىفرمايد : « وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ » « 2 » چنان نبود كه خداوند قومى را ، پس از آنكه آنها را هدايت كرد ( و ايمان آوردند ) گمراه كند ؛ مگر آنكه امورى را كه بايد از آن بپرهيزند براى آنان بيان نمايد ( و آنها مخالفت كنند . ) و نيز مىفرمايد : « إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنابَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ » « 3 » خداوند هركس را بخواهد گمراه مىكند ، و هركس را كه بازگشت و انابه كند ، به سوى خودش هدايت مىكند . كسانى كه ايمان آورده‌اند ، و دلهايشان به ياد خدا مطمئن است . ] و نيز برّ [ و نيكى و احسان ] حق‌تعالى را در اختلاف و گوناگونى روزىها [ ى بندگان ] مشاهده كنى ، [ و بدانى كه حق‌تعالى آنجا كه در روزى كسى سعه و گسترش مىدهد و آنجا كه روزى كسى را محدود و تنگ مىكند ، در هر دو مورد ، مصلحت بندگان خود را رعايت كرده است ، و نسبت به هر دو نيكى و احسان و خيرخواهى نموده است . چه ، آنكه فقير است ، جز فقر چيزى به صلاح او نيست ؛ و آنكه غنى است ، جز غنى چيزى به صلاحش نيست . چنان‌كه در حديث قدسى آمده است : « انّ من عبادى من لا يصلحه الا الفقر ، و لو أغنيته لأفسده ذلك و انّ من عبادى من لا يصلحه الا الغنى ، و لو أفقرته لأفسده ذلك . » « 4 » از ميان بندگان من ، برخى را تنها فقر و تهىدستى اصلاح مىكند ، و اگر آنها را غنى و ثروتمند كنم ثروت آنها را به فساد و تباهى مىكشاند . و گروهى ديگر را تنها غنا و ثروت اصلاح مىكند ، و اگر آنان را فقير و تهىدست كنم ،

--> ( 1 ) - 2 / 26 و 27 . ( 2 ) - 9 / 115 . ( 3 ) - 13 / 27 و 28 . ( 4 ) - الكافى ، كتاب الايمان و الكفر ، باب من آذى المسلمين ، ج 2 ، ص 352 ؛ و التوحيد ، باب انّ اللّه لا يفعل بعباده الا الأصلح لهم ، ص 400 .