بصيرت بر سه درجه است : درجهء نخست ، آن است كه بدانى خبرى كه براى تمهيد [ و بيان و ارائهء ] شريعت [ حقه ] برپا شده [ - آنچه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم براى مردم در بيان دين ارائه نموده است ] از چشمه‌اى برآمده كه از عواقب و سرانجام آن ترسى نيست . [ يعنى بيانات رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم از حقيقتى راستين نشأت گرفته است كه در صورت پيروى از آن ، هيچ خطرى انسان را تهديد نمىكند و هيچ آسيب و ضرر و زيانى به انسان نمىرسد ، بلكه فرجام پيروى از آن ، ايمنى و آسايش و آرامش محض است . ] پس بايد بدانى كه حق آن [ خبر صادق بر تو ] اين است كه از روى يقين [ آن را بپذيرى و ] از آن لذّت برى ، [ و از عهدهء آن برآيى ، و نيز به‌گونه‌اى رفتار كنى كه به برائت ذمه و امتثال فرامين آن يقين يا بى . ] و براى آن [ در برابر كسى كه با آن مخالفت مىورزد و يا آن را انكار مىكند و يا به آن توهين مىنمايد و آن را مورد استهزاء قرار مىدهد ] از روى غيرت ، خشم‌گيرى . [ چرا كه از نشانه‌هاى محبت ، غيرت ورزيدن و خشم گرفتن بر كسى است كه محبوب را گرامى نمىدارد و حق عظمت آن را پاس نمىدارد . ] و الدرجة الثانية أن تشهد فى هداية الحقّ و إضلاله إصابة العدل ، و فى تلوين أقسامه رعاية البرّ ؛ و تعاين فى جذبه حبل الوصال . درجهء دوّم ، آن است كه [ پس از علم به اينكه هدايت و اضلال ، هر دو ، به دست خداى متعال است ، با نور بصيرت ] مشاهده كنى كه او در هدايت [ كسانى كه ] به سوى حق [ هدايتشان مىكند ] و در گمراه كردن [ كسانى كه گمراهشان مىسازد ] عادل است ؛ [ و با هر دو دسته همان گونه معامله كرده است ، كه خود سزاوار آن بوده‌اند . چنان‌كه خود مىفرمايد : « يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ - الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ