عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

170

منازل السائرين ( شرح عبد الرزاق الكاشانى ) ( فارسى )

[ و دشمنى با مردمان ] رهايى يابد ؛ [ كه اين اثر و خاصيت مسالمت در حكم است . زيرا آنكه تسليم قضا و قدر الهى است با كسى منازعه و كشمكشى نخواهد داشت . ] و الدرجة الثانية غنى النفس ، و هو استقامتها على المرغوب ، و سلامتها من المسخوط ، و براءتها من المراياة . درجهء دوّم ، غناى نفس است . [ مقصود از نفس ، همان نفس مطمئنه است . و هنگامى كه قلب ، غنى گشت غناى قلب به نفس مطمئنه نيز سرايت مىكند . ] و آن عبارت است از اينكه نفس بر [ مقصود و ] مرغوب [ خود ، كه همان حق‌تعالى است ، ] استقامت ورزد [ و در سير الى اللّه ، كاملا متوجه به سوى حق باشد و بر آن اقامت كند . ] و از آنكه چيزى مورد خشم [ و غضب و ناخشنودى ] او واقع شود ، سالم باشد ؛ [ چرا كه بهره و حظّ او از خداى تعالى بيش از هر بهره و حظى است ؛ چه اين نفس به مقام قلب رسيده است و به نور قلب روشن گشته است ؛ و بدين سبب از پروردگار خويش كاملا راضى است . و در نتيجه هيچ‌چيز خشم و سخط او را برنمىانگيزد . ] و از هرگونه رياكارى [ دو رو ] مبرّا باشد . [ چرا كه نفس به جايى رسيده است كه اساسا گرايش و ميلى به ما سوى اللّه براى دريافت حظ و بهره‌اى از آن ، ندارد تا زمينهء ريا در او فراهم شود . ] و الدرجة الثالثة الغنى بالحقّ . و هو على ثلاث مراتب : المرتبة الأولى شهود ذكره إيّاك ، و الثانية دوام مطالعة أوّليّته ، و الثالثة الفوز بوجوده . درجهء سوّم ، غناى به [ غناى ] حق است . [ يعنى اتصاف به غناى حق در مقام اتصاف به صفات حق‌تعالى . ] و براى آن سه مرتبه است . مرتبهء نخست شهود ذكر حق‌تعالى است بنده را [ كه شرح آن در باب ذكر گذشت . ] و مرتبهء دوّم دوام و استمرار مشاهدهء اوليت حق‌تعالى است . [ يعنى بنده اوّليت حق‌تعالى را مشاهده كند ، به‌گونه‌اى كه خداوند را پيش از هر چيز ببيند ؛ چنان‌كه از حضرت امير عليه السّلام نقل