مقدم مىدارد و چيزى را كه ملك و مال خود مىداند ، به او اختصاص مىدهد ؛ و خود را در اين كار مختار مىپندارد . پس بنده در مقام ايثار ، مدعى مالكيت و فاعليت و اختيار است ؛ و اينها همه در طريقت ، عيب و نقصان به شمار مىرود ، چه رسد به حقيقت . اما در هر حال ، ايثار براى سالك ، پيش از آنكه بارقه‌هاى احوال او را شامل شود ، خلقى پسنديده است . ] ايثار [ و ترجيح دادن غير بر خود ] اگر از روى ميل و رغبت باشد ، حسن و نيكوست ؛ و اگر از روى بىميلى و كراهت باشد ، [ گرچه حسن به شمار نمىرود ، اما ] صحيح و درست است . [ چرا كه نفوس فطرتا خيرات را براى خود مىخواهند و آن را دوست مىدارند ؛ و از اين‌روست كه خداى تعالى فرمود : « وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ » * * « 1 » كسانى كه از بخل و حرص نفس خويش بازداشته شده‌اند ، رستگارانند . و نفرمود : كسانى كه بخل و حرص نداشته باشند رستگارانند . ] و هو على ثلاث درجات : الدرجة الأولى أن تؤثر الخلق على نفسك فيما لا يحرم عليك دينا ، و لا يقطع عليك طريقا ، و لا يفسد عليك وقتا . و يستطاع هذا بثلاثة أشياء : بتعظيم الحقوق ، و مقت الشحّ ، و الرغبة فى مكارم الأخلاق . ايثار را سه درجه است : درجهء نخست ، آن است كه مردم را بر خود مقدم دارى ، [ اما نه در هر چيز ، بلكه ] در آنچه [ بذل آن به غير ] شرعا بر تو حرام نيست ، [ مانند زن و فرزند و هرچه بخشيدن آن در اسلام حرام است ؛ ] و راه را بر تو قطع نكند [ ، مانند بخشيدن آنچه سلامت و نشاط تو بسته به آن است ، و بدون آن قوّت و رمق خود را از دست مىدهى ] ، و وقت تو را تباه نسازد ، [ مثل آنكه قوت حلال خود را به غير بدهى ، و آنگاه در طلب رزقى ديگر ، دچار تشويش خاطر و اضطراب گردى . به‌طور كلى از

--> ( 1 ) - 59 / 9 .