احمد بن ابو الحسن النامقي الجامي ( احمد ژنده پيل ) ( شيخ احمد جام )
67
كنوز الحكمة ( فارسى )
باشند كه گفته آمد . و مثل اين قوم همچنان رودخانهاى باشد كه در او چشمههاى بسيار باشد ، ( كه ) از هريكى جداگانه آب مىرود ؛ امّا چون فراهم رسند روداب بزرگ گردد ، و از آنجا جوىها بربندند ، و نفع آن به جمله شهرها مىرسد . اكنون به اول سخن شويم كه مقصود و غرض آن است كه گفت : « فاتّقون يا اولى الالباب » اى خردمندان ! و اى برگزيدگان از همه عالم ، و از جمله اجناس خلق - از ملك و جنّ و شياطين ، و از هرچه بود و هست و خواهد بود - من با خدايى خود شما را از آن همه برگزيدم ، و اين ندا به عالم دردادم ؛ قوله تعالى : وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا - و از شما قومى را كه اولوالالباباند ، باز از همه برگزيدگان برگزيدم ، و بدين خطاب عزيز گردانيدم . شما آنايد كه از گزيدگان ، و باز از گزيدهء برگزيدگانيد ؛ شما بايد كه قدر اين نعمت ، و اين خطاب بدانيد كه من شما را مىگويم كه : و تزوّدوا فانّ خير الزّاد التّقوى . چون مىدانيد كه من شما را خداوند نيكام ، و بىشما شما را كارها برساختهام ، و چيزهاى بسيار شما را يخنى نهادهام ، چرا فرمان من نگاه نداريد كه فردا درمانيد ؟ و من شما را امروز آگاه كردم تا فردا هيچكس را هيچ عذر نماند . فرمان من بريد ! و سفر را فراسازيد ! و با من آييد ! كه من در زير هر فرمانى شما را درجهاى جواهر بنهادهام ، و شما از آن بىخبريد ؛ چون شما را مىخوانم كه بيايد تا ببينيد آنچه من شما را باز نهادهام . اى بندگان و عزيزان من ! تُوبُوا إِلَى اللَّهِ « 1 » . توبوا إلى ربّكم « 2 » . فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ « 3 » . وَ اعْتَصَمُوا بِاللَّهِ « 4 » . بياييد ! كه شما را با ما رسيدن آرزوست : من با خدايى خويش آرزومند آنام تا شما با من رسيد كه اين دنيا نه جاى شماست ، و نه خانه دوستان من است . بياييد ! كه من شما را منزلگاه ساختهام ، و شما را مىخوانم كه بياييد با مهمان خانهء خويش ، و تماشا مىكنيد . امّا راهتان دور است ؛ زاد راه برداريد كه شرط مهمان آن است كه چون از وطن و منزل خود به جايى به مهمانى خواهد رفت ، زاد برگيرد تا در راه فرونماند . چون به سراى ميزبان رسيد ، عهده در گردن ميزبان افتاد . و آن را كه
--> ( 1 - 2 - 3 - 4 ) - نسخهنويسان پنداشتهاند كه اين قسمت تمامى يك آيت از مصحف عزيز است ، و از اين روى اجزاى آن را بدون رعايت فاصلهاى ، و يا اعمال علامتى - كه نشانه پايان آيه باشد - متواليا نوشتهاند . ديگر ؛ جزء دوم يعنى : « توبوا الى ربكم » از قرآن كريم نيست . جزء اول ( - 1 ) بخشى است از آيه شماره 8 ، از سوره 66 ( - التحريم ) . جزء سوم بخشى است از آيه شماره 50 ، از سوره 51 ( - و الذاريات ) . و جزء چهارم باز بخشى است از آيه شماره 78 ، از سوره 22 ( - الحج ) كه تتمه آن چنين است : . . . هُوَ مَوْلاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلى وَ نِعْمَ النَّصِيرُ .