اندر پيدا كردن علامات خوى نيكو بدان كه علامات خوى نيكو آن است كه حق - تعالى - در قرآن صفت آن مىكند مؤمنان را در سورهء قَدْ افْلَحَ المُؤْمِنُون [ 1 ] تا به آخر آيت عشر ، [ 2 ] و در اين آيت كه مىگويد : التّائبونَ العابِدون . . . [ 3 ] و اين آيات كه مىگويد : وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الّذينَ يَمْشَوْنَ عَلَى الأرْضِ هَوْنًا تا آخر . [ 4 ] و هر چه اندر علامت منافقان گفته است ، علامت خوى بد است . چنان كه رسول ( ص ) گفت : « همّت مؤمن نماز و روزه و عبادت بود ، و همّت منافق طعام و شراب بود چون ستور . » و حاتم أصم ( ره ) گويد كه « مؤمن به

--> [ 1 ] ( قرآن ، 23 - 1 ) ، به درستى برستند گرويدگان . [ 2 ] از آيهء اول تا به آخر آيهء دهم سورهء 23 ( سورهء مؤمنون ) كه ترجمهء آن اين است : جاويد پيروز آمد گرويدگان . ايشان كه در نماز خويش آراميدگان و فروشكستگان‌اند . و ايشان كه از ويهده ( بيهده ) روىگردانندگان‌اند . و ايشان كه زكات مال دهندگان‌اند . و ايشان كه فرجهاى خويش نگهدارند مگر بر جفتان خويش يا بر بردگان ( كنيزكان ) خويش ، كه ايشان نانكوهيده باشند . هر كه بيرون از آن چيزى جويد ، ايشان از اندازهء پسند درگذشتگان‌اند . و ايشان كه امانتها و عهدهاى خويش را گوشوانان ( نگه‌دارندگان ) اند و ايشان كه بر هنگام نمازهاى خويش برايستادگان‌اند . ايشان‌اند كه بهشت را ميراث بران‌اند . [ 3 ] ( قرآن ، 9 - 112 ) ، باخداى گروندگان‌اند . خداىپرستان‌اند ، خداىستايندگان‌اند ، روزه‌داران‌اند ، نمازگزاران‌اند ، نيكوكارى فرمايندگان‌اند ، و از ناپسند باززنندگان‌اند ، و اندازه‌هاى خداى را كوشندگان ( حافظون ) اند و شاد كن گرويدگان را . [ 4 ] ( قرآن ، 25 - 63 به بعد ) ، و بندگان رحمان [ كه ستوده‌اند ] آن‌اند كه مىروند در زمين به كم آزارى و چون نادانان در روى ايشان نادانيى گويند ، گويند ما از سخن نادانان بيزاريم . و ايشان كه در شبها خداوند خويش را بسجود باشند و به‌پاى . و ايشان كه گويند خداوند ما ! بگردان از ما عذاب دوزخ ، كه عذاب آن كافر را ستوهىنماى است جاويد . و آن بد آرامگاهى است و بودنى جاى . و ايشان كه آنگه كه چون خواسته هزينه كنند ، نه گزاف كنند و نه به تنگى زيند ، و ميان اين و آن راست بازايستند . و اينان كه با اللّه خدايى ديگر نخوانند ، و نكشند تنى كه اللّه خون آن حرام كرد مگر به حق ، و زنا نكنند و هر كه از اين افعال چيزى كند ، پاداش بزهكارى خويش بيند . توى بر توى كند او را عذاب روز رستخيز ، و در آن عذاب جاويد ماند خوار كرده به نوميدى . مگر او كه باز گردد و بگرود و كردار نيك كند ، ايشان‌اند كه اللّه - تعالى - ايشان را به جاى بديهاى [ كردهء ] ايشان نيكيها [ ى ناكرده ] دهد ، و اللّه آمرزگار است و بخشاينده . و هر كه باز گردد با خداوند خويش و كردار نيك كند ، او را به نزديك خداوند خويش بازگشتن‌گاه است هرگه باز گردد . و ايشان كه گواهى دروغ ندهند ، و هرگه كه به ناپسند و سخن بيهوده بگذرند ، آزاد و نيكو برگذرند ، و ايشان كه چون پند دهند ايشان را به سخنان خداوند ايشان ، به روى نيفتند چون كر [ به شب ] و نابينا [ به روز ] . و ايشان كه مىگويند خداوند ما ! ببخش ما را از جفتان ما و فرزندان ما روشنايى چشمها و ما را پيشوايان پرهيزگاران كن . . .