أبو نصر الفارابي ( مترجم : على اكبر جابرى مقدم )

13

تحصيل السعادة والتنبيه على سبيل السعادة ( سعادت از نگاه فارابى ) ( فارسى )

به حالت تكافو برسند و علت اين هم آن است كه ما در راه رسيدن به مطلوب خود از راه‌هاى مختلفى پيش مىرويم ، زيرا ممكن نيست يك راه يكسان - در مورد امور مطلوب - ما را به اعتقاداتى مختلف برساند . بلكه ضرورتا اين‌طور بايد باشد كه راه‌هايى كه - در اصناف مطلوب - ما را به اعتقادهاى مختلفى كشانده است بايد با هم مختلف باشند ، آن هم به شكلى كه ما اختلاف آن‌ها را حس نمىكنيم ، و آنچه آن‌ها را از هم جدا مىنمايد درك نمىكنيم ، بلكه گمان مىكنيم در مورد هر امر مطلوبى ، همواره از يك راه واحد استفاده مىشود . پس به آسانى ممكن است براى رسيدن به مطلوبى خاص ، راهى با اين خصوصيات را در پيش گيريم كه ما را [ به يقين برساند و براى وصال به مطلوب ديگرى ، راهى را در پيش گيريم كه ما را به خيال و صورت مثالى آن مطلوب برساند يا راهى را برگزينيم كه باعث ايجاد ] حالت اقناع در ما شده يا گمان‌آور باشد و ما اين مطلب را درك نكنيم و اين‌طور فكر كنيم كه هر دو راه يكى است و مسيرى كه در دومى پيموده‌ايم همان است كه در اولى طى كرده‌ايم . در واقع مسأله [ حال رسيدن به مطلوب ] را در بيش‌تر احوال خودمان و در بسيارى از احوال اهل جستجو و نظر ، اين‌چنين مىيابيم . از اينجا معلوم مىشود كه ما قبل از شروع به جستجوى مطلوب ، مجبوريم كه بدانيم تمام راه‌هايى كه به مطلوب‌ها و اصل مىشوند ، بر مبناى يك صناعت شكل گرفته‌اند و راهى نداريم جز رو آوردن به علمى كه به وسيلهء آن بين اين راه‌هاى مختلف ، به وسيلهء امور جداكننده و علامت‌هايى كه هر كدام به يكى