دورنمايى از شخصيت امير المؤمنين عليه السّلام سخن گفتن از انسانى والايى كه تاريخ حيات را شگفت‌زده كرده ، هستى را در برابر عظمتش فروتن نموده و فضاى حيات را به نورش روشن ساخته ، كارى است بسيار دشوار يا غير ممكن . فيلسوفان از بيان عميق فلسفه ذاتش ، و حكيمان از تعريف حكمت وجودش ، و عارفان از شناخت حقيقتش ، و آگاهان از بيان واقعيتش ، و شاعران از سرودن شعر در ثنايش ، و گويندگان از توضيح حقايق وجودش عاجز و درمانده‌اند . او از آن پنج نور مقدّسى است كه آد با توسّل به او ، توبه‌اش را به عرصهء قبولى نشاند ، و نوح كشتى خود را از غرقاب هلاك بيرون كشيد ، و ابراهيم آتش نمرود را بر خود گلستان نمود ، و موسى با قومش از آب نيل بيرون آمد ، و عيسى از فتنهء يهود نجات يافت ، و يونس از شكم ماهى به زندگى دوباره بازگشت ، و محمّد صلّى اللّه عليه و آله در جنگ با مشركين غلبه يافت . او چشمهء جوشان حقايق ، منبع واقعيات ، معدن فضائل ، درياى كرامات ، خزينهء اسرار ، چراغ هدايت ، آبروى بشريت ، قسيم نار و جنّت ، تكيه‌گاه پيامبر در دنيا و آخرت ، همسر زهرا ، پدر حسن و حسين ، ريشهء وجود امامان معصوم ، و اسد اللّه ، يد اللّه ، عين اللّه ، ادا كنندهء دين رسول اللّه ، و ولى اللّه است . بزرگ انسانى است كه در ميان اولين و آخرين نمونه نداشته و ندارد ، قرآن به او تفسير مىشود ، حق به او شناخته مىگردد ، عقل از او آبرو مىگيرد ، اسلام ناب محمّدى از افق وجود او طالع مىشود ، زمين و آسمان به او اعتبار مىگيرد ، ملائكه از او دانش فرا مىگيرند ، و انسانيت و فضيلت و كرامت و خلافت و هدايت و حميّت و صداقت و معنويت از او تغذيه مىكنند . ولادتش به نوشتهء اهل اعتبار و وثوق ، و به روايت معتبرترين راويان ، و به نقل مطمئن‌ترين نقل كنندگان ، و به حكايت برجسته‌ترين كتابها ، از مادرى عفيفه ، معصومه ، پاك نهاد ، پاكيزه سرشت ، و كفالت كنندهء امور پيامبر : فاطمه بنت اسد و پدرى بزرگوار ، با كرامت ، عظيم القدر ، بزرگ منزلت ، مودب بآداب ، مدافع توحيد و نبوّت ، حافظ رسالت ، نگهبان جان پبامبر ، مؤمن قريش : حضرت ابو طالب در سيزدهم ماه رجب روز جمعه در خانه كعبه « 1 » ، قبله اهل نماز ، منظر

--> ( 1 ) - بحار ج 35 ، ص 5 .