الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

594

ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )

يكى از اصحاب آن حضرت در ضمن خطبهء به امام ( ع ) عرض كرد و امام ( ع ) پاسخش را گفته در كتاب مذكور آمده كه مرحوم سيد رضى بخاطر اختصار آن را نياورده . ( 402 . ) فانى لست فى نفسى بفوق ان اخطى . شايد بعضى تصور كنند كه اين جمله دلالت بر عدم عصمت امام ( ع ) مىكند در حالى كه درست به عكس است زيرا امام ( ع ) مىگويد من خود شخصا بدون كمك پروردگار از خطا مصون نيستم و عصمت چيزى جز امداد پروردگار و يا به تعبيرى كه در سوره يوسف ( ع ) دارد جز « برهان رب » نيست ، جملات بعدى نيز دلالت به اين حقيقت دارد . ( 403 و 404 . ) مدرك اين دو سخن در ذيل خطبه 172 تحت شماره 331 آورده‌ايم . كلام 219 ( 405 . ) اين سخن را « ابو الفرج اصفهانى » در كتاب « اغانى » 1 ابو الفرج اصفهانى - اغانى - ج 21 صفحه 246 ج 21 صفحه 246 و « مبرد » در كتاب « كامل » 1 مبرد - كامل - جلد 1 صفحه 126 جلد 1 صفحه 126 و « ابن عبد ربه » در كتاب « عقد الفريد » 1 ابن عبد ربه - عقد الفريد - جلد 2 ص 279 جلد 2 ص 279 و « بيهقى » در كتاب « المحاسن و المساوى » 1 بيهقى - المحاسن و المساوى - ج 2 ص 53 چاپ مصر ج 2 ص 53 چاپ مصر آورده‌اند و در « نهايه » 1 ابن اثير - نهايه - ج 1 ص 192 « ابن اثير » ج 1 ص 192 به آن اشاره شده است . ( مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - جلد 3 صفحه 135 جلد 3 صفحه 135 ) ( 406 . ) « عبد الرحمن ابن عتاب ابن اسيد » از صحابه پيامبر ( ص ) نيست بلكه از تابعين به شمار مىآيد پدرش عتاب از كسانى است كه در فتح مكه اسلام آورده و پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم به هنگام حركت به سوى « حنين » وى را فرماندار مكه قرار داد ، عتاب در اين موقع در حدود 22 سال داشت پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم به او فرمود مىدانى تو را بر چه كسانى فرماندهى بخشيده‌ام ؟ بر اهل اللّه ! و لو اعلم لهم خيرا منك استعملته