الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
595
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )
عليهم : « اگر كسى را بهتر از تو نسبت به آنها سراغ داشتم بر آنها مىگماردم » عتاب تا زمان رحلت رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم و همچنان تا زمان مرگ ابو بكر فرماندار مكه بود ، و در همان روز كه ابو بكر از دنيا رفت وى نيز چشم از جهان بر بست ، و هيچكدام از اين دو از مرگ ديگر اطلاع نيافتند . عبد الرحمن همان كسى است كه على ( ع ) به هنگام عبور از كنار كشتهاش فرمود براى تو متاثرم اى . يعسوب قريش هذا فتى الفتيان هذا اللباب المحض من بنى عبد مناف . اين جوان جوانان است ، اين مغز خالص از طايفه عبد مناف است ! كسى به آن حضرت عرض كرد از اين جوان سخت تعريف كردى ؟ فرمود مادرى مرا و مادرى او را زائيده كه تو را متولد نساخته است ( و نبايد او در چنين صحنهاى حاضر شود تا كشته گردد و از آن همه خوبى بهرهاى نبرد ) اما « بنو جمح » گروهى بودند كه بهمراهى عايشه بر ضد امام ( ع ) به پا خاستند و همه فرار كردند ، جز دو نفر آنها كه كشته شدند ، از كسانى كه در اين جنگ فرار كردند و نجات يافتند لذا امام عليه السّلام مىفرمايد اعيان بنى جمچ از دست من خلاص شدند . ( شرح ابن ابى الحديد جلد 11 صفحه 123 - 125 و اسد الغابه جزء سوم ص 358 ) ( 407 . ) « على ابن محمد شاكر ليثى واسطى » در كتاب « عيون الحكم و المواعظ » 1 على ابن محمد شاكر ليثى واسطى - عيون الحكم و المواعظ - اين خطبه را آورده گر چه « سيد » در كتاب « اعيان الشيعه » ج 39 ص 191 آورده كه اين كتاب در سال 453 يعنى بعد از تأليف نهج البلاغه نوشته شده است ، ولى تطبيق آنچه در اين كتاب آمده با نهج البلاغه و تفاوتهائى كه دارند روشن مىسازد كه مدرك وى غير از نهج البلاغه بوده است . ( مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - ج 3 صفحه 145 ج 3 صفحه 145 ) ( 408 . ) اين سخن امام عليه السّلام از سخنانى است كه خواندن و تامل در آن انسان را