الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

573

ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )

ابن يسار » در كتاب « السيرة و المغازى » 1 محمد ابن اسحاق ابن يسار - السيرة و المغازى - آن را طور ديگر نقل كرده است . خطبه « قاصعه » طولانىترين خطبه‌هاى امام ( ع ) است كه از فصول مختلفى تشكيل شده در باره مواعظ ، پند و اندرزها ، نهى از تكبر ، و تعصب ، و رذائل ديگرى كه بين بعضى از جوانان كوفه شيوع يافته بود ( و مطالب ديگرى كه در آن آمده است ) امام ( ع ) به هنگام ايراد اين خطبه سوار بر ناقه‌اى بود كه مشغول نشخوار كردن بود . و از اين نظر كه يكى از معانى كلمه « قاصعه » معنى نشخوار شتر را مىدهد وجه تسميه اين خطبه روشن مىشود . ( مصادر نهج البلاغه و اسانيده 2 - مصادر نهج البلاغه و اسانيده - جلد 3 صفحه 56 - 58 جلد 3 صفحه 56 تا 58 ) براى نام‌گذارى اين خطبه جهات ديگرى نيز گفته شده از جمله اين كه : « قاصعه » از ماده « قصع » به معنى از بين بردن و درهم شكستن است و امام عليه السّلام در اين خطبه ابليس و پيروانش ، و همچنين متكبران را سخت كوبيده است . و يا از اين جهت كه اين ماده معنى تحقير را مىدهد و امام در اين خطبه ابليس و اتباعش را تحقير فرموده است . ( شرح ابن ابى الحديد ج 13 ص 128 ) ( 368 . ) و الزمه آثام القاتلين الى يوم القيمة . در پاسخ اين سؤال كه فرزند آدم يك نفر را بيشتر نكشت پس چرا گناه قاتلان تا دامنه قيامت به عهده او باشد ؟ بايد گفت او نخستين كسى است كه قتل را در ميان انسانها رواج داد و كسى كه سنت بدى را بنيان نهد گناه آن به عهده او است و گناه تمام كسانى كه به اين سنت عمل مىكنند تا دامنه قيامت به او تعلق خواهد داشت بدون اين كه از گناه عاملان چيزى كاسته شود . « طبرى » از پيامبر اكرم صلى اللّه عليه و آله و سلّم نقل كرده كه :