( 363 . ) « ثعالبى » در كتاب « الاعجاز و الايجاز » 1 ثعالبى - الاعجاز و الايجاز - ص 32 ص 32 با كمى اختلاف آن را آورده « ابن ابى الحديد » 1 ابن ابى الحديد - شرح نهج البلاغه - در ذيل جمله « ان امرنا صعب مستصعب » مىگويد : اين جمله را امام ( ع ) بارها تكرار كرده و من در بعضى از كتابها به خطبه‌اى از آن حضرت دست يافتم كه در آن آمده بود « . . . ان قريشا طلبت السعادة فشقيت ان امرنا صعب مستصعب » . اين جمله را « محمد ابن حسن صفار » متوفاى سال 290 - 110 سال پيش از تأليف نهج البلاغه - در كتاب « بصائر الدرجات » 1 / 1 محمد ابن حسن صفار - بصائر الدرجات - ص 31 و ص 202 ص 31 از طرق متعدد و در ص 202 از « مسعدة ابن صدقة » 1 / 2 مسعدة ابن صدقة - نقل مسعدة ابن صدقة - نويسنده كتاب « خطب امير المؤمنين » و « صدوق » در « عيون الاخبار » 1 صدوق - عيون الاخبار - جلد 1 ص 164 جلد 1 ص 164 و در « خصال » 1 صدوق - خصال - ج 2 ص 164 ج 2 ص 164 و در « الغرر » 1 - الغرر - ص 80 ص 80 نقل كرده‌اند . ( مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - ج 3 ص 19 ج 3 ص 19 ) اما مدرك « سلونى قبل ان تفقدونى » علاوه بر تصديق « ابن ابى الحديد » كه مىگويد : در نقل اين سخن همه اجماع دارند كه هيچكس غير از على ( ع ) اين سخن را نگفته . عده‌اى از راويان و حفاظ حديث آن را آورده‌اند كه ما به چند نفر از آنها در ذيل اشاره مىكنيم : 1 - « حاكم » در « مستدرك » 1 حاكم - مستدرك - جلد 2 صفحه 466 جلد 2 صفحه 466 . 2 - « ابن عبد البر » در كتاب « جامع بيان العلم و فضله » 1 ابن عبد البر - جامع بيان العلم و فضله - ج 1 ص 114 ج 1 ص 114 . 3 - « ابن حجر » در كتاب « الاصابه » 1 ابن حجر - الاصابه - ج 2 ص 509 ج 2 ص 509 . 4 - « احمد زينى دحلان » در كتاب « فتوحات مكيه » 1 احمد زينى دحلان - فتوحات مكيه - ج 2 ص 377 ج 2 ص 377 . ( مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - جلد 2 صفحه 182 جلد 2 صفحه 182 ) ( 364 . ) ان امرنا صعب مستصعب اين سخن امام عليه السّلام اشاره به يك واقعيت مهم است و آن اين كه برنامه